คำศัพท์จีน
争

ตัวเต็ม: 爭
อ่านว่า: เจิง
ความหมาย: แย่งหรือแข่งขันเพื่อให้ได้สิ่งหนึ่ง พยายามมุ่งสู่ผลที่ดีกว่า หรือเถียงกันเมื่อความเห็นและผลประโยชน์ไม่ตรงกัน
ชนิดคำ: คำกริยา (v.)
ระดับ: HSK 3
ความหมายหลัก
争 เป็นคำกริยาที่ใช้เดี่ยวได้เมื่อหลายฝ่ายต้องการสิ่งเดียวกันหรือพยายามให้ได้ตำแหน่ง ผลประโยชน์ เวลา หรือโอกาส เช่น 争第一、争名额、争时间、争个高低 กรรมต้องเป็นสิ่งที่มองว่าแข่งขันหรือแย่งกันได้ โครงสร้าง A 跟 B 争 + สิ่งหนึ่ง บอกคู่แข่งขัน เช่น 他不想跟别人争位置 หากไม่มีกรรม 争 อาจหมายถึงเถียงกันจากบริบท เช่น 你们别争了 แต่ควรมีข้อความรอบข้างช่วยให้รู้ว่าเถียงเรื่องอะไร
ตำแหน่งและสถานการณ์ที่ใช้
อีกกลุ่มหนึ่งคือพยายามมุ่งสู่ผลที่ต้องการ พบมากในคำประสม 争取 และ 力争 เช่น 争取机会、争取时间、力争按时完成 คำเดี่ยว 争 ใช้กับรูปกระชับอย่าง 争第一、争先进、分秒必争 ได้ แต่ไม่ควรตัด 取 ออกจาก 争取 ในทุกประโยค เมื่อหมายถึงโต้แย้ง ใช้ 跟/和 + คน + 争、为 + เรื่อง + 争 หรือ 争论 + ประเด็น หากอารมณ์รุนแรงและใช้คำเสียงดังต่อกัน คำว่า 争吵 ชัดกว่า
คำที่มักใช้ร่วมกัน
争第一 คือแข่งขันเพื่ออันดับหนึ่ง; 争名额 คือหลายฝ่ายพยายามได้โควตาที่จำกัด; 争时间 คือเร่งแข่งกับเวลา; 争取机会 เน้นลงมือเพื่อให้ได้โอกาส; 竞争激烈 บรรยายภาวะการแข่งขัน; 争论问题 เน้นแลกเหตุผลหรือโต้แย้งประเด็น และ 争吵不休 เน้นทะเลาะกันด้วยอารมณ์ไม่หยุด คำว่า 战争 มี 争 เป็นส่วนประกอบแต่หมายถึงสงครามทั้งคำ จึงไม่ยกความหมายสงครามมาให้ 争 เดี่ยว
เปรียบเทียบคำใกล้เคียง
争 ต่างจาก 争取、竞争、争论 และ 争吵。争 เดี่ยวกระชับและต้องพึ่งกรรมหรือบริบท 争取 เน้นพยายามทำให้ได้สิทธิ โอกาส การสนับสนุน หรือเวลา 竞争 เป็นกริยาหรือคำนามของการแข่งขันที่มีกติกา ตลาด หรือหลายฝ่าย 争论 เน้นความเห็นไม่ตรงกันและการใช้เหตุผลต่อประเด็น ส่วน 争吵 เน้นการทะเลาะด้วยอารมณ์และเสียง การแข่งขันกีฬาใช้ 比赛 หรือ 竞争 ตามบริบท ไม่พูดเพียง *我们争足球 หากหมายถึงแข่งฟุตบอล
การออกเสียงและข้อควรระวัง
พินอิน zhēng เสียงหนึ่ง คำอ่านไทย ‘เจิง’ ตัวเต็ม 爭 ระวังไม่อ่าน zhěng แบบ 整 และไม่สับสนกับ 征 zhēng ที่หมายถึงออกศึก เรียกเก็บ หรือรับสมัครในคำประสม เมื่อกล่าวถึงความขัดแย้ง ควรแยกข้อเท็จจริงจากอารมณ์ ไม่ใช้ 争吵 หากเป็นเพียงการอภิปรายที่เห็นต่าง และไม่ใช้ 争论 หากเป็นการด่าทอรุนแรง การเลือกคำตามระดับช่วยให้คำแปลไทย ‘เถียง/โต้แย้ง/ทะเลาะ’ แม่นยำขึ้น
รูปแบบที่ใช้บ่อย
- 争 + 第一/名额/位置
- 跟/和 + คน + 争 + สิ่งหนึ่ง
- 为 + เรื่อง + 争
- 争取 + 机会/时间/支持
- 与 + ฝ่ายอื่น + 竞争
- 争论 + 问题/方法
- 跟 + คน + 争吵
เวลาฝึกคำนี้ควรอ่านทั้งวลีและประโยคเต็มตามพินอิน สังเกตหน้าที่ของคำ กรรม คำขยาย และบริบทที่ทำให้ความหมายเปลี่ยน แล้วลองแต่งประโยคใหม่โดยเปลี่ยนสถานการณ์อย่างมีเหตุผล การจำเป็นก้อนภาษาช่วยให้ใช้ได้เป็นธรรมชาติกว่าการยึดคำแปลไทยเพียงคำเดียว
สรุปก่อนใช้
争 เดี่ยวต้องมีกรรมหรือบริบทที่ชัดว่าแข่งขัน แย่ง หรือเถียง
争取 เน้นพยายามให้ได้ ส่วน 竞争 เน้นภาวะการแข่งขัน
争论 เน้นประเด็นและเหตุผล ส่วน 争吵 เน้นอารมณ์และการทะเลาะ
สงครามเป็น 战争 ทั้งคำ ไม่ใช่ความหมายทั่วไปของ 争 เดี่ยว
พินอิน zhēng คำอ่านไทย เจิง ตัวเต็ม 爭
ลำดับขีด

คำประสมที่พบบ่อย
争第一 (zhēng dì yī): แข่งขันเพื่ออันดับหนึ่ง
争名额 (zhēng míng'é): แข่งขันหรือแย่งโควตา
争时间 (zhēng shíjiān): เร่งแข่งกับเวลา
争取机会 (zhēngqǔ jīhuì): พยายามคว้าโอกาส
竞争激烈 (jìngzhēng jīliè): การแข่งขันดุเดือด
争论问题 (zhēnglùn wèntí): โต้แย้งประเด็น
争吵不休 (zhēngchǎo bùxiū): ทะเลาะกันไม่หยุด
ตัวอย่างการใช้
两支队伍都想争第一。
Liǎng zhī duìwu dōu xiǎng zhēng dì yī.
ทั้งสองทีมต่างต้องการแข่งขันเพื่ออันดับหนึ่ง
几个部门在争有限的名额。
Jǐ ge bùmén zài zhēng yǒuxiàn de míng'é.
หลายหน่วยงานกำลังแข่งขันกันเพื่อโควตาที่มีจำกัด
为了按时完成任务,大家都在争时间。
Wèile ànshí wánchéng rènwu, dàjiā dōu zài zhēng shíjiān.
เพื่อให้งานเสร็จตรงเวลา ทุกคนกำลังเร่งแข่งกับเวลา
她努力争取参加培训的机会。
Tā nǔlì zhēngqǔ cānjiā péixùn de jīhuì.
เธอพยายามคว้าโอกาสเข้าร่วมการฝึกอบรม
这个行业的竞争一直很激烈。
Zhège hángyè de jìngzhēng yìzhí hěn jīliè.
การแข่งขันในอุตสาหกรรมนี้ดุเดือดมาโดยตลอด
他们正在争论哪种方法更合适。
Tāmen zhèngzài zhēnglùn nǎ zhǒng fāngfǎ gèng héshì.
พวกเขากำลังโต้แย้งกันว่าวิธีใดเหมาะสมกว่า
别为这件小事跟家人争了。
Bié wèi zhè jiàn xiǎoshì gēn jiārén zhēng le.
อย่าเถียงกับคนในครอบครัวเพราะเรื่องเล็กน้อยนี้เลย
A: 你们刚才为什么争起来了?
Nǐmen gāngcái wèishénme zhēng qǐlai le?
เมื่อครู่นี้พวกคุณเริ่มเถียงกันเพราะอะไร
B: 我们对解决问题的方法看法不同。
Wǒmen duì jiějué wèntí de fāngfǎ kànfǎ bùtóng.
พวกเรามีความเห็นต่างกันเรื่องวิธีแก้ปัญหา
ทบทวนคำศัพท์ HSK ต่อ
น้องๆ สามารถกลับไปดูเครื่องมือฝึกคำศัพท์ได้ที่ HSK Tools Hub หรือดูแนวทางเลือกระดับได้ที่ HSK Level Guide