คำศัพท์จีน
三

อ่านว่า: ซาน
ความหมาย: สาม เลข 3 หรือจำนวนสาม; ใช้สร้างจำนวน เวลา วันที่ อายุ และลำดับที่สามร่วมกับลักษณนามหรือ 第
ชนิดคำ: คำบอกจำนวน (num.)
ระดับ: HSK 1
ความหมายและวิธีใช้
三 เป็นคำบอกจำนวน วางหน้าลักษณนามและคำนาม เช่น 三个人 สามคน、三本书 หนังสือสามเล่ม และ 三杯茶 ชาสามแก้ว หากหน่วยทำหน้าที่คล้ายลักษณนามโดยตรงก็ใช้ 三天 สามวัน、三岁 สามขวบ และ 三点 สามโมงได้ ไม่ควรละลักษณนามในรูป *三人 เมื่อกำลังสนทนาทั่วไป แม้ 三人 จะพบได้ในภาษาเขียนกระชับ。
三 ใช้สร้างจำนวนที่มากขึ้น เช่น 十三 13、三十 30 และ 三百 300 เมื่อต้องการลำดับให้เติม 第 เป็น 第三 ลำดับที่สาม ซึ่งต่างจาก 三个 จำนวนสามชิ้น ในวันที่ 三月 หมายถึงเดือนมีนาคม และ 三月一日 คือวันที่ 1 มีนาคม ส่วนเวลา 下午三点 คือบ่ายสามโมง。
ในสำนวนและคำประสม 三 อาจไม่ได้เน้นจำนวนสามแบบแม่นยำเสมอ เช่น 三番五次 หมายถึงหลายครั้ง และ 三心二意 หมายถึงโลเล แต่สำหรับระดับต้นควรยึดความหมายจำนวนจริงก่อน การอ่านหมายเลขโทรศัพท์ เลขห้อง หรือรหัสให้อ่านตัวเลขทีละตัว ส่วนจำนวนสินค้าและเงินอ่านตามหลักจำนวนปกติ。
รูปแบบที่ใช้บ่อย
- 三 + ลักษณนาม + คำนาม
- 三 + หน่วยเวลา
- 第 + 三
- 三十/三百
- 三月 + วันที่
- เวลา + 三点
- กริยา + 三次
การฝึกคำนี้ควรอ่านทั้งคำเดี่ยวและตัวอย่างเต็มประโยค เพื่อสังเกตตำแหน่งในประโยค คำที่มักใช้ร่วมกัน และน้ำเสียงที่ต่างกันตามบริบท
ข้อแตกต่างและข้อควรระวัง
三 กับ 第三 ต่างกันที่จำนวนกับลำดับ: 三本书 คือหนังสือสามเล่ม แต่ 第三本书 คือหนังสือเล่มที่สาม และ 第三页 คือหน้าที่สาม คำว่า 仨 sā เป็นรูปภาษาพูดหมายถึงสามคนหรือสามสิ่งบางกรณี ไม่ใช้คู่กับลักษณนามเป็น *仨个人 ในภาษามาตรฐาน。
三 อ่าน sān เสียงหนึ่ง คำอ่านไทยใช้ ซาน และไม่เกิดการเปลี่ยนวรรณยุกต์แบบ 一 หรือ 不 ในคำ 三个 พยางค์ 个 อ่าน ge เสียงเบาในภาษาพูดได้ ส่วน 三月 อ่าน sān yuè และ 三岁 อ่าน sān suì ต้องรักษาเสียงหนึ่งของ 三 ให้คงที่แม้พยางค์ถัดไปเป็นเสียงสี่。
ลำดับขีด

คำประสมที่พบบ่อย
三点左右 (sān diǎn zuǒyòu): ประมาณสามโมง
三个人 (sān ge rén): สามคน
年龄三岁 (niánlíng sān suì): อายุสามขวบ
三天 (sān tiān): สามวัน
三次 (sān cì): สามครั้ง
第三 (dì sān): ลำดับที่สาม
三月 (sān yuè): เดือนมีนาคม
ตัวอย่างการใช้
桌上有三个苹果。
Zhuō shàng yǒu sān ge píngguǒ.
บนโต๊ะมีแอปเปิลสามลูก
我们下午三点见面。
Wǒmen xiàwǔ sān diǎn jiànmiàn.
พวกเราเจอกันตอนบ่ายสามโมง
他在北京住了三天。
Tā zài Běijīng zhù le sān tiān.
เขาพักอยู่ปักกิ่งสามวัน
这个问题我问了三次。
Zhège wèntí wǒ wèn le sān cì.
คำถามนี้ฉันถามไปสามครั้ง
我女儿今年三岁。
Wǒ nǚ'ér jīnnián sān suì.
ปีนี้ลูกสาวของฉันอายุสามขวบ
请打开课本第三页。
Qǐng dǎkāi kèběn dì sān yè.
กรุณาเปิดหนังสือเรียนหน้าที่สาม
学校三月一日开学。
Xuéxiào sān yuè yī rì kāixué.
โรงเรียนเปิดภาคเรียนวันที่ 1 มีนาคม
A: 你家有几口人?
Nǐ jiā yǒu jǐ kǒu rén?
ครอบครัวคุณมีกี่คน
B: 有三口人:爸爸、妈妈和我。
Yǒu sān kǒu rén: bàba, māma hé wǒ.
มีสามคน คือพ่อ แม่ และฉัน
ทบทวนคำศัพท์ HSK ต่อ
น้องๆ สามารถกลับไปดูเครื่องมือฝึกคำศัพท์ได้ที่ HSK Tools Hub หรือดูแนวทางเลือกระดับได้ที่ HSK Level Guide