คำศัพท์จีน
比方
ตัวเต็ม: 比方
อ่านว่า: ปี่ฟาง
ความหมาย: (v./n.) ยกอุปมา เปรียบให้เห็นภาพ หรืออุปมาที่ใช้ประกอบคำอธิบาย
ชนิดคำ: คำกริยาและคำนาม (v./n.)
ระดับ: HSK 6
ความหมายหลัก
比方 ใช้เมื่อผู้พูดทำเรื่องที่เข้าใจยากให้เห็นภาพด้วยการยกสิ่งที่คุ้นเคยมาเปรียบเทียบ จึงแปลได้ว่า “ยกอุปมา” “เปรียบให้เห็นภาพ” หรือในบางตำแหน่งว่า “ตัวอย่างเช่น” คำนี้ทำหน้าที่เป็นกริยาได้ และสิ่งที่ยกมาเปรียบก็เรียกว่าอุปมาหรือตัวอย่างเปรียบเทียบได้เช่นกัน
การออกเสียง
พยางค์แรก 比 เป็นเสียงสาม ส่วนพยางค์หลังใน 比方 มักเป็นเสียงเบา จึงอ่านติดกันว่า “ปี่ฟาง” ต่างจากหลายคำประสมที่ 方 ออกเสียงหนึ่งชัด เช่นคำที่หมายถึงทิศทางหรือวิธีการ การอ่านเสียงเบาช่วยให้คำนี้ฟังเป็นธรรมชาติในภาษาพูด
โครงสร้างเมื่อใช้เป็นกริยา
รูปที่พบบ่อยคือ 用A来比方B ใช้ A มาอุปมากับ B และ 拿A来比方B นำ A มาเปรียบกับ B เช่นผู้สอนอาจใช้การไหลของน้ำมาอธิบายกระแสไฟฟ้า จุดสำคัญคือ A เป็นภาพที่คุ้นเคย ส่วน B เป็นแนวคิดที่ต้องการอธิบาย
เมื่อใช้เป็นคำนาม
หลังคำบอกจำนวนมักพบ 一个比方 อุปมาหนึ่งอัน และใช้คำคุณศัพท์ขยายได้ เช่น 恰当的比方 อุปมาที่เหมาะสม หรือ 生动的比方 อุปมาที่เห็นภาพชัด ในโครงสร้างนี้คำนี้หมายถึงตัวอุปมาที่ถูกยกขึ้นมาแล้ว
รูปเปิดประโยคที่ใช้บ่อย
比方说 ใช้เปิดตัวอย่างหรือสถานการณ์สมมติ คล้าย “ตัวอย่างเช่น” หรือ “สมมติว่า” มักตามด้วยประโยคเต็ม ผู้พูดอาจหยุดสั้น ๆ หลังคำนี้เพื่อให้ผู้ฟังรู้ว่ากำลังเปลี่ยนจากคำอธิบายทั่วไปไปสู่กรณีที่จับต้องได้
ต่างจากการยกตัวอย่างธรรมดา
เน้นการเปรียบสิ่งหนึ่งกับอีกสิ่งเพื่อทำแนวคิดให้เห็นภาพ
เน้นยกกรณีจริงหรือตัวอย่างมาสนับสนุนคำอธิบาย
คำนามว่า “ตัวอย่าง” ซึ่งอาจมีหรือไม่มีการเปรียบเทียบก็ได้
ต่างจากคำเปิดตัวอย่างอื่น
比如 และ 例如 เป็นคำเชื่อมสำหรับนำตัวอย่างเข้ามาโดยตรง ส่วน 譬如 มีน้ำเสียงเป็นภาษาเขียนหรือค่อนข้างเป็นทางการกว่า 比方说 ฟังเป็นภาษาพูดและเปิดโอกาสให้ผู้พูดสร้างสถานการณ์เพื่ออธิบาย ไม่ใช่เพียงแจกแจงสมาชิกในรายการ
ต่างจากคำสมมติเงื่อนไข
假如 และ 假设 ตั้งเงื่อนไขหรือสมมติฐานโดยตรง ส่วน 比方 มีหน้าที่อธิบายผ่านตัวอย่างหรืออุปมา ประโยคที่ขึ้นต้นด้วย 比方说 อาจมีเงื่อนไขตามมาได้ แต่เป้าหมายหลักยังเป็นการช่วยให้ผู้ฟังเห็นภาพ
อุปมาไม่ใช่ความเหมือนทุกด้าน
อุปมาที่ดีเลือกเฉพาะคุณสมบัติที่ช่วยอธิบาย เช่นเปรียบความทรงจำกับห้องจัดแฟ้มเพื่อพูดถึงการจัดหมวดหมู่ ไม่ได้หมายความว่าสมองเป็นห้องจริง ๆ ผู้พูดจึงมักเสริมว่า 只是打个比方 แค่ยกอุปมา เพื่อกันไม่ให้ผู้ฟังตีความความเหมือนเกินขอบเขต
ประเมินว่าอุปมาเหมาะหรือไม่
คำที่ใช้วิจารณ์ได้แก่ 贴切 ตรงและเหมาะ 恰当 เหมาะสม และ 不准确 ไม่แม่นยำ หากอุปมาละเลยความแตกต่างสำคัญ ก่ออคติ หรือทำให้ข้อเท็จจริงผิด ควรบอกข้อจำกัดและเลือกตัวอย่างใหม่แทนการใช้ต่อเพราะฟังดูจำง่าย
ตำแหน่งในบทสนทนา
我打个比方 ใช้ก่อนเริ่มอธิบาย 这个比方很贴切 ใช้ประเมินหลังได้ยินอุปมา และ 不能这样比方 ใช้เตือนว่าการเปรียบเช่นนั้นไม่เหมาะ การสังเกตตำแหน่งช่วยตัดสินว่าคำนี้กำลังเป็นกริยาหรือคำนาม
ระดับ HSK และสรุป
หลักสูตรสอบ HSK ที่มีผลตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2026 ระบุ 比方 เป็นรายการ 3649 ระดับ HSK 6 และจัดเป็นคำกริยา ผู้เรียนควรรู้ทั้งรูป 打个比方 และ 比方说 รวมถึงแยกจากการยกตัวอย่างทั่วไปและการตั้งสมมติฐาน น้อง ๆ ดูบทเรียนต่อได้ที่ เรียนภาษาจีน
ลำดับขีด
คำประสมที่พบบ่อย
打个比方 dǎ ge bǐfang — ยกอุปมาให้เห็นภาพสักอย่าง
举个比方 jǔ ge bǐfang — ยกตัวอย่างเปรียบเทียบสักข้อ
比方说 bǐfang shuō — ตัวอย่างเช่น หรือสมมติว่า
拿……来比方 ná…lái bǐfang — นำ…มาใช้อุปมา
用具体事物打比方 yòng jùtǐ shìwù dǎ bǐfang — ใช้สิ่งที่เป็นรูปธรรมมาอุปมา
用生活中的例子打比方 yòng shēnghuó zhōng de lìzi dǎ bǐfang — ใช้ตัวอย่างในชีวิตประจำวันมาอุปมา
一个恰当的比方 yí ge qiàdàng de bǐfang — อุปมาที่เหมาะสมหนึ่งอัน
一个生动的比方 yí ge shēngdòng de bǐfang — อุปมาที่เห็นภาพชัดหนึ่งอัน
这个比方很贴切 zhège bǐfang hěn tiēqiè — อุปมานี้ตรงและเหมาะมาก
这个比方不太恰当 zhège bǐfang bú tài qiàdàng — อุปมานี้ไม่ค่อยเหมาะ
ตัวอย่างการใช้
我打个比方，你就明白了。
Wǒ dǎ ge bǐfang, nǐ jiù míngbai le.
ฉันยกอุปมาให้สักอย่าง แล้วคุณจะเข้าใจ
老师用水流来比方电流。
Lǎoshī yòng shuǐliú lái bǐfang diànliú.
ครูใช้การไหลของน้ำมาอุปมากับกระแสไฟฟ้า
这个比方很生动。
Zhège bǐfang hěn shēngdòng.
อุปมานี้เห็นภาพชัดมาก
你的比方不太恰当。
Nǐ de bǐfang bú tài qiàdàng.
อุปมาของคุณไม่ค่อยเหมาะ
他举了一个简单的比方来解释这个概念。
Tā jǔ le yí ge jiǎndān de bǐfang lái jiěshì zhège gàiniàn.
เขายกอุปมาง่าย ๆ หนึ่งอย่างมาอธิบายแนวคิดนี้
比方说，如果每天少用一个塑料袋，一年就能少用很多。
Bǐfang shuō, rúguǒ měitiān shǎo yòng yí ge sùliàodài, yì nián jiù néng shǎo yòng hěn duō.
ตัวอย่างเช่น ถ้าทุกวันใช้ถุงพลาสติกน้อยลงหนึ่งใบ หนึ่งปีก็จะลดได้มาก
我只是打个比方，不是说两件事完全一样。
Wǒ zhǐshì dǎ ge bǐfang, bú shì shuō liǎng jiàn shì wánquán yíyàng.
ฉันแค่ยกอุปมา ไม่ได้บอกว่าสองเรื่องเหมือนกันทุกอย่าง
她拿种树来比方培养人才的过程。
Tā ná zhòng shù lái bǐfang péiyǎng réncái de guòchéng.
เธอนำการปลูกต้นไม้มามาอุปมากับกระบวนการพัฒนาคน
บทสนทนา A-B
A: 这个抽象概念怎么解释？
Zhège chōuxiàng gàiniàn zěnme jiěshì?
แนวคิดนามธรรมนี้จะอธิบายอย่างไรดี
B: 你可以打个比方，把记忆比作一个整理文件的房间。
Nǐ kěyǐ dǎ ge bǐfang, bǎ jìyì bǐzuò yí ge zhěnglǐ wénjiàn de fángjiān.
คุณยกอุปมาได้ โดยเปรียบความทรงจำเป็นห้องที่ใช้จัดแฟ้ม
ทบทวนคำศัพท์ HSK ต่อ
น้องๆ สามารถกลับไปดูเครื่องมือฝึกคำศัพท์ได้ที่ HSK Tools Hub หรือดูแนวทางเลือกระดับได้ที่ HSK Level Guide