客气

สุภาพและเกรงใจในความสัมพันธ์

客气kèqi ใช้กับการพูดหรือปฏิบัติอย่างสุภาพ มีการถ่อมตัวหรือเกรงใจอีกฝ่าย เช่น แขกไม่กล้าหยิบอาหารหรือเพื่อนขอบคุณหลายครั้ง ความหมายจึงไม่ใช่แค่ “มีมารยาท” แต่รวมความรู้สึกว่าคู่สนทนายังเว้นระยะตามพิธีอยู่ด้วย ในสถานการณ์ที่คนสนิทชวนให้ทำตัวสบาย ๆ ผู้พูดอาจใช้คำนี้เพื่อบอกว่าไม่จำเป็นต้องเกรงใจมากขนาดนั้น ไม่ได้ชวนให้ทำตัวเสียมารยาท

คำตอบขอบคุณและคำเชิญ

不客气bú kèqi เป็นคำตอบคำขอบคุณที่แปลได้ว่า “ยินดี” หรือ “ไม่เป็นไร” ส่วน 别客气bié kèqi และ 不用客气bú yòng kèqi มักใช้ชวนให้อีกฝ่ายไม่ต้องเกรงใจหรือไม่ต้องขอบคุณซ้ำ ต้องอ่านว่าใครเพิ่งทำอะไรและใครกำลังตอบ จึงจะแปลได้ธรรมชาติ การพูดกับแขกให้หยิบอาหารได้เต็มที่ใช้คำเชิญ ไม่ใช่กล่าวหาว่าแขกหยาบคาย

ต่างจากมีมารยาททั่วไป

礼貌lǐmào เน้นมารยาทที่เหมาะสม เช่น กล่าวทักทายหรือไม่ขัดจังหวะ ขณะที่คำนี้ชี้ไปที่ความสุภาพเกรงใจที่ผู้คนแสดงต่อกัน ทั้งสองคำจึงทับกันบางส่วน แต่ใช้แทนกันทุกประโยคไม่ได้ ถ้าพูดว่าจะไม่เกรงใจคนที่ทำผิด อาจหมายถึงจะพูดตรงหรือจัดการจริงจัง น้ำเสียงต่างจาก “ยินดี” ในคำตอบขอบคุณมาก อย่าแปลจากคำปฏิเสธเพียงอย่างเดียว

เสียงเบาและข้อควรระวัง

ในความหมายสุภาพเกรงใจ พยางค์หลัง qi อ่านเสียงเบาตามพจนานุกรมร่วมสมัยและแถว HSK ปัจจุบัน คำอ่านไทยในหน้านี้จึงเป็นเพียงตัวช่วย ไม่ควรลากพยางค์หลังเป็นเสียงสี่ทุกครั้ง พจนานุกรมบางส่วนมีความหมายเก่าที่ใช้เสียงเต็ม ซึ่งไม่ได้เป็นขอบเขตของตัวอย่างชุดนี้ คำนี้ควรเรียนเป็นคำทั้งคำ ไม่แปลอักษรแยกเป็น “แขก” กับ “ลม” ฝึกบทสนทนาเพิ่มที่ เรียนภาษาจีน

ลำดับขีด