不了

不了ในโครงสร้างV不了

不了 ในหน้านี้เป็นส่วนท้ายของกรอบ คำกริยา + 不了 เช่น来不了、吃不了และ解决不了 ใช้บอกว่าไม่สามารถทำการกระทำนั้นให้เกิดขึ้นหรือบรรลุผลได้ เพราะความสามารถไม่พอ ปริมาณมากเกินไป เวลาไม่พอ สภาพภายนอกไม่เอื้อ หรือมีอุปสรรคอื่น รูปนี้เป็นหน่วยไวยากรณ์ที่นำไปใช้กับกริยาหลายคำ ไม่ใช่ประโยคเต็ม

了อ่านliǎo ไม่ใช่le

了ใน V不了 อ่านว่า liǎo และเป็นส่วนของบทเสริมความเป็นไปได้ จึงต่างจาก了เสียงเบา le ที่บอกการเสร็จสิ้นหรือการเปลี่ยนสถานการณ์ ตัวอย่าง去不了อ่านqù bùliǎo “ไปไม่ได้” แต่ใน去不了了 ตัว了ท้ายสุดอ่านle และบอกว่าสถานการณ์เปลี่ยนเป็นไปไม่ได้แล้ว พินอินจึงเป็นqù bùliǎo le

เหตุผลที่ทำไม่ได้

来不了อาจหมายถึงติดธุระหรือการเดินทางไม่เอื้อ, 吃不了อาจหมายถึงกินไม่ไหวหรือปริมาณมากเกิน, 搬不了อาจหมายถึงของหนักเกิน และ忘不了หมายถึงใจยังไม่อาจลืมได้ ความหมายเฉพาะเกิดจากกริยากับบริบท จึงไม่ควรแปล不了ว่า “ไม่มีความสามารถ” เพียงแบบเดียว

ต่างจาก不能

不能 + V ใช้ได้กว้าง ทั้งความสามารถ ข้อห้าม หรือเงื่อนไข เช่น这里不能停车อาจหมายถึงห้ามจอด ส่วนV不了มักเน้นว่าการกระทำหรือผลนั้นเกิดขึ้นไม่ได้ เช่น车太多，停不了 “รถมากจนจอดไม่ได้” รูป V不了 จึงเป็นภาษาพูดและผูกกับผลของกริยาชัดกว่า

ต่างจาก没V

没来บอกข้อเท็จจริงในอดีตว่า “ไม่ได้มา” แต่来不了บอกความเป็นไปได้ว่า “มาไม่ได้” เช่น他昨天没来กล่าวถึงเมื่อวาน ส่วน他明天来不了กล่าวถึงอุปสรรคของวันพรุ่งนี้ ความต่างระหว่างเหตุการณ์ไม่เกิดกับเหตุการณ์เกิดไม่ได้เป็นจุดสำคัญที่ผู้เรียนต้องแยก

กรรมและคำบอกปริมาณ

กรรมวางหลังชุด V不了 ได้ เช่น吃不了这么多菜、完成不了任务และ解决不了问题 หากต้องการเน้นสิ่งที่ได้รับผล อาจใช้把ในบางบริบท เช่น这个问题我把它解决不了ฟังไม่เป็นธรรมชาติ ควรใช้这个问题我解决不了 หรือ我解决不了这个问题 จึงไม่ควรย้ายโครงสร้างไทยเข้าจีนตรง ๆ

คำที่กลายเป็นชุดใช้บ่อย

受不了 “ทนไม่ไหว”, 忘不了 “ลืมไม่ได้”, 少不了 “ขาดไม่ได้” และ大不了 “อย่างมากก็…” มีความถี่สูง บางคำมีความหมายขยายจนควรเรียนเป็นชุด ส่วนคำหลักอ่านว่า bùliǎo คำอ่านไทย “ปู้เหลี่ยว” โดย不เป็นเสียง 4 และ了เป็นเสียง 3

ลำดับขีด