คำศัพท์จีน
血

ตัวเต็ม: 血
อ่านว่า: เสวี่ย
ความหมาย: เลือดหรือโลหิต; ในคำประสมและภาษามาตรฐานทั่วไปอ่าน xuè ส่วนเสียง xiě พบในภาษาพูดบางบริบทและรวมไว้ในหน้าเดียวกัน
ชนิดคำ: คำนาม (n.)
ระดับ: HSK 3
ความหมายหลัก
血 เป็นคำนามหมายถึงเลือด ในมาตรฐานการเรียน HSK และในคำประสมส่วนใหญ่อ่าน xuè เช่น 血液、血压、血型、血管 และ 献血 คำนี้ใช้ทั้งบริบทสุขภาพ ชีววิทยา และสำนวน แต่หน้าคำศัพท์นี้เน้นความหมายพื้นฐานที่ผู้เรียนพบในชีวิตประจำวัน เมื่อต้องนับปริมาณเล็กน้อยมักพูด 一点儿血 หรือ 一滴血 เลือดหนึ่งหยด ส่วนการตรวจใช้ 抽血 เจาะเลือด และการบริจาคใช้ 献血 ไม่ใช้กริยาเดียวกันแทนกัน
ตำแหน่งและสถานการณ์ที่ใช้
เมื่อ 血 เป็นส่วนต้นของศัพท์มาตรฐานจำนวนมากอ่าน xuè เช่น 血压 xuèyā、血型 xuèxíng、血糖 xuètáng และ 血管 xuèguǎn แต่ไม่ควรใช้กฎนี้เหมารวมทุกกลุ่มคำ เพราะคำในชีวิตประจำวันอย่าง 抽血 มักอ่าน chōuxiě และเมื่อกล่าวถึงเลือดที่มองเห็นหรือเลือดออก ผู้พูดจำนวนมากใช้ 流血 liúxiě、出血 chūxiě ขณะที่เสียง xuè ก็พบได้ในภาษามาตรฐานหรือบริบททางการ สำหรับผู้เรียนควรจำหัวคำเป็น xuè แล้วจำเสียง xiě ตามคำและระดับภาษาจริง ไม่สร้างความหมายแยกใหม่
คำที่มักใช้ร่วมกัน
血液 เป็นศัพท์ค่อนข้างเป็นทางการสำหรับของเหลวในระบบไหลเวียน 血压 และ 血糖 เป็นค่าทางสุขภาพที่ต้องวัด ไม่ควรเดาจากอาการ 血型 หมายถึงกรุ๊ปเลือด 献血 เป็นกิจกรรมบริจาคเลือด ส่วน 流血 เน้นอาการเลือดไหลออกจากบาดแผล และอาจใช้เชิงเปรียบเทียบในบริบทอื่น แต่ผู้เรียนระดับต้นควรเริ่มจากความหมายตรง 血管 คือหลอดเลือด คำประสมเหล่านี้อ่าน xuè ยกเว้นคำภาษาพูดอย่าง 流血 ที่มักได้ยิน liúxiě
เปรียบเทียบคำใกล้เคียง
血 ต่างจาก 血液 ตรงที่ 血 เป็นคำทั่วไปและเป็นส่วนประกอบของคำจำนวนมาก ขณะที่ 血液 เป็นศัพท์เฉพาะเจาะจงกว่า ‘ของเหลวเลือด’ เลือดออกใช้ 流血 หรือ 出血 แต่ 伤口 หมายถึงบาดแผล ไม่ใช่เลือด 抽血 คือเจ้าหน้าที่นำเลือดออกเพื่อตรวจ ส่วน 献血 คือสมัครใจบริจาคเลือด การกล่าวถึงค่าตรวจควรใช้ 血压、血糖 หรือ 血液检查 ให้ตรง ไม่ใช้ 血 อย่างกว้างจนข้อมูลทางสุขภาพคลุมเครือ และเนื้อหาคำศัพท์ไม่ใช้แทนคำวินิจฉัยของบุคลากรทางการแพทย์
การออกเสียงและข้อควรระวัง
หัวคำเขียนพินอิน xuè อ่านไทยว่า ‘เสวี่ย’ เป็นเสียงสี่ และอักษรตัวย่อกับตัวเต็มเหมือนกันคือ 血 เสียงอีกแบบคือ xiě อ่านไทยโดยประมาณว่า ‘เสี่ย’ เป็นเสียงสาม พบมากในภาษาพูดเมื่อ 血 อยู่เดี่ยวหรือในคำอย่าง 抽血、流血、出血 พจนานุกรมอาจให้ทั้งสองเสียงในบางคำ แต่ไม่ควรสุ่มสลับทุกตำแหน่ง: 血压、血型、血液、血管、献血 ใช้ xuè ตามมาตรฐาน หน้านี้รวมสองเสียงไว้ในคำเดียว เพราะเป็นอักษรและความหมายเดียวกัน ไม่ใช่ศัพท์คนละรายการ
รูปแบบที่ใช้บ่อย
- 一点儿/一滴 + 血
- 抽 + 血
- 献 + 血
- 流/出 + 血
- 血 + 压/型/糖
- 血液 + 检查
- 血液 + 通过血管流动
เวลาฝึกคำนี้ ควรอ่านทั้งกลุ่มคำและประโยคเต็มตามพินอิน พร้อมสังเกตหน้าที่ของคำ ความสัมพันธ์กับคำรอบข้าง และระดับภาษาของสถานการณ์ การจำจากบริบทจริงช่วยให้เลือกคำได้แม่นกว่าการท่องคำแปลเดี่ยว
สรุปก่อนใช้
หัวคำ HSK ใช้ xuè; xiě พบในภาษาพูดและคำอย่าง 抽血、流血、出血
คำประสม 血压、血型、血液、血管、献血 อ่าน xuè
抽血 chōuxiě คือเจาะเลือดเพื่อตรวจ ส่วน 献血 xiànxuè คือบริจาคเลือด
พินอินหัวคำ xuè คำอ่านไทย เสวี่ย และรูปตัวเต็ม 血
ลำดับขีด

คำประสมที่พบบ่อย
血液 (xuèyè): เลือด; ของเหลวที่ไหลเวียนในร่างกาย
血压 (xuèyā): ความดันโลหิต
血型 (xuèxíng): กรุ๊ปเลือด
流血 (liúxuè / liúxiě): เลือดออก; ในภาษาพูดมักได้ยิน liúxiě
献血 (xiànxuè): บริจาคเลือด
血管 (xuèguǎn): หลอดเลือด
血糖 (xuètáng): ระดับน้ำตาลในเลือด
ตัวอย่างการใช้
医生说我的血压很正常。
Yīshēng shuō wǒ de xuèyā hěn zhèngcháng.
แพทย์บอกว่าความดันโลหิตของฉันปกติดี
检查报告上写着他的血型。
Jiǎnchá bàogào shang xiězhe tā de xuèxíng.
ในรายงานผลตรวจระบุกรุ๊ปเลือดของเขาไว้
护士需要先抽一点血。
Hùshi xūyào xiān chōu yìdiǎn xiě.
พยาบาลต้องเจาะเลือดเล็กน้อยก่อน
这家医院周末有献血活动。
Zhè jiā yīyuàn zhōumò yǒu xiànxuè huódòng.
โรงพยาบาลแห่งนี้มีกิจกรรมบริจาคเลือดช่วงสุดสัปดาห์
他的手被纸划破了,流了一点儿血。
Tā de shǒu bèi zhǐ huápò le, liú le yìdiǎnr xiě.
มือเขาถูกกระดาษบาด มีเลือดออกนิดหน่อย
体检前一天要注意饮食,以免影响血糖。
Tǐjiǎn qián yì tiān yào zhùyì yǐnshí, yǐmiǎn yǐngxiǎng xuètáng.
หนึ่งวันก่อนตรวจสุขภาพควรระวังอาหาร เพื่อไม่ให้กระทบระดับน้ำตาลในเลือด
血液通过血管流到全身。
Xuèyè tōngguò xuèguǎn liúdào quánshēn.
เลือดไหลผ่านหลอดเลือดไปทั่วร่างกาย
A: 抽血以后可以马上运动吗?
Chōuxiě yǐhòu kěyǐ mǎshàng yùndòng ma?
หลังเจาะเลือดออกกำลังกายทันทีได้ไหม
B: 先按住伤口休息一会儿,再听医生的建议。
Xiān ànzhù shāngkǒu xiūxi yíhuìr, zài tīng yīshēng de jiànyì.
กดแผลและพักสักครู่ก่อน แล้วทำตามคำแนะนำของแพทย์
ทบทวนคำศัพท์ HSK ต่อ
น้องๆ สามารถกลับไปดูเครื่องมือฝึกคำศัพท์ได้ที่ HSK Tools Hub หรือดูแนวทางเลือกระดับได้ที่ HSK Level Guide