照

ความหมายหลัก

照 เป็นคำกริยาว่าแสงส่องหรือฉายไปยังคน สิ่งของ หรือพื้นที่ เช่น 太阳照在脸上、灯光照着路 โครงสร้างสำคัญคือ แหล่งกำเนิดแสง + 照在 + จุดที่รับแสง และ 照着 + กรรม เพื่อบรรยายสภาพที่แสงกำลังส่องอยู่ นอกจากนี้ 照镜子 หมายถึงส่องกระจกเพื่อตรวจดูภาพตนเอง และ 照一照 ใช้ชวนให้ลองส่องหรือลองตรวจดูตามบริบท แกนความหมายยังเกี่ยวกับการมองสิ่งหนึ่งผ่านแสง ภาพสะท้อน หรือแบบอ้างอิง

ตำแหน่งและสถานการณ์ที่ใช้

照着 + แบบ/คำสั่ง + 做 แปลว่าทำตามสิ่งอ้างอิง เช่น 照着说明书做、照着图上的样子安装 ส่วน 照 + กฎ/แผน/วิธี + กริยา ใช้เป็นคำบุพบทว่า ‘ตาม’ เช่น 照规定办理、照原计划进行、照这个办法做 ภาษาทางการมักใช้ 按照 ได้ชัดกว่า โดยเฉพาะเมื่อส่วนอ้างอิงยาว คำว่า 照我看 เป็นกรอบภาษาพูดว่า ‘ในความเห็นของฉัน’ ไม่ได้หมายถึงใช้สายตามองผู้พูด

คำที่มักใช้ร่วมกัน

阳光照进来 และ 灯光照着路 เป็นการส่องแสง; 照镜子 เป็นการส่องดูตนเอง; 照一照 เป็นรูปกริยาซ้ำเพื่อให้การกระทำสั้นหรือเบาลง; 照张相 เป็นรูปที่ใช้ได้ว่า ‘ถ่ายรูปหนึ่งรูป’ แม้ภาษาจีนกลางร่วมสมัยมักใช้ 拍照 หรือ 拍一张照片 เป็นกลางกว่า; 照规定办理 และ 照原计划进行 ใช้ 照 ว่า ‘ตาม’ เมื่อใช้ถ่ายภาพ ควรเรียนเป็นวลี 照相、照张相 ไม่สรุปว่า 照 รับกรรมถ่ายภาพทุกแบบได้เหมือน 拍

เปรียบเทียบคำใกล้เคียง

照 ต่างจาก 按照、对照、拍 และ 打开ไฟ。按照 เป็นบุพบททางการและชัดเจนกว่าสำหรับ ‘ตามกฎ/แผน’ 对照 เป็นกริยาตรวจเทียบสองสิ่งหรือเป็นคำนามว่าสิ่งเปรียบเทียบ เช่น 对照名单检查 ส่วน 照着 เน้นทำตามแบบที่อยู่ตรงหน้า 拍 หรือ 拍照 เป็นคำมาตรฐานทั่วไปสำหรับถ่ายภาพ ขณะที่ 照相 เป็นคำตายตัว การเปิดไฟใช้ 开灯 ไม่ใช้ *照灯 เพราะ 照 บรรยายว่าแสงส่องหลังจากมีแสงแล้ว ไม่ใช่การเปิดสวิตช์

การออกเสียงและข้อควรระวัง

พินอิน zhào เสียงสี่ คำอ่านไทย ‘จ้าว’ ตัวเต็มและตัวย่อเหมือนกันคือ 照 หน้านี้เก็บเฉพาะความหมายอิสระในภาษาจีนสมัยใหม่ ไม่ยกความหมาย ‘ดูแล’ จาก 照顾 มาเป็น 照 เดี่ยว ไม่ยก ‘รูปถ่าย’ จาก 照片 หรือ ‘ใบอนุญาต’ จาก 驾照 มาเป็นคำนามของ 照 คำประสมเหล่านั้นต้องเรียนทั้งคำ นอกจากนี้ 照相 ใช้ถ่ายรูปได้ แต่เมื่อต้องการภาษากลางร่วมสมัยที่เข้าใจง่าย ใช้ 拍照 มักปลอดภัยกว่า

รูปแบบที่ใช้บ่อย

• แสง + 照在 + พื้นผิว/คน
• แสง + 照着 + สถานที่
• 照 + 镜子
• 照一照 + สิ่งที่ต้องตรวจ
• 照着 + แบบ/คำสั่ง + 做
• 照 + 规定/计划 + กริยา
• 照/拍 + 一张相

เวลาฝึกคำนี้ควรอ่านทั้งวลีและประโยคเต็มตามพินอิน สังเกตหน้าที่ของคำ กรรม คำขยาย และบริบทที่ทำให้ความหมายเปลี่ยน แล้วลองแต่งประโยคใหม่โดยเปลี่ยนสถานการณ์อย่างมีเหตุผล การจำเป็นก้อนภาษาช่วยให้ใช้ได้เป็นธรรมชาติกว่าการยึดคำแปลไทยเพียงคำเดียว

สรุปก่อนใช้

照 เดี่ยวไม่หมายถึงดูแล รูปถ่าย หรือใบอนุญาตเพียงเพราะมีใน 照顾、照片、驾照

照着 เน้นทำตามแบบตรงหน้า ส่วน 按照 เป็นทางการและรับส่วนอ้างอิงยาวได้ดี

การถ่ายรูปทั่วไปใช้ 拍照 เป็นกลางกว่า แต่ 照相 และ 照张相 ใช้ได้

พินอิน zhào คำอ่านไทย จ้าว ตัวเต็ม 照

ลำดับขีด