คำศัพท์จีน
烂

ตัวเต็ม: 爛
อ่านว่า: ล่าน
ความหมาย: เน่า เปื่อย ชำรุด หรือนุ่มเละจากการต้ม และแย่ในภาษาพูด
ชนิดคำ: คำคุณศัพท์
ระดับ: HSK 6
สิ่งที่เน่าหรือเสื่อมสภาพ
烂 ใช้บอกสภาพที่เน่า เปื่อย หรือเสียจนไม่อยู่ในสภาพเดิม เช่น 苹果烂了 คือแอปเปิลเน่าแล้ว ไม่ใช่เพียงแอปเปิลไม่สวย คำว่า 腐烂 เน้นการเน่าเปื่อย และ 烂掉 บอกว่าเน่าเสียหรือพังไป ควรเลือกคำแปลตามวัตถุ ถ้าเป็นผลไม้ใช้เน่า แต่ถ้าเป็นวัสดุหรือของใช้ที่เสื่อมจนใช้ไม่ได้ คำว่าเปื่อยหรือพังอาจตรงกว่า
ความนุ่มจากการปรุงอาหาร
เมื่อพูดถึงอาหารที่ต้ม คำนี้อาจหมายถึงนุ่มเปื่อยหรือเละ ไม่ใช่เน่าเสีย เช่น 肉炖烂了 คือเนื้อถูกตุ๋นจนเปื่อย บางบริบทเป็นผลที่ต้องการ แต่ 面条煮烂了 อาจบอกว่าบะหมี่ต้มจนเละเกินไป ต้องอ่านคำกริยาการปรุงและความเห็นของผู้พูดประกอบ นักเรียนไม่ควรเห็นตัวนี้แล้วแปลว่าอาหารเน่าทุกครั้ง เพราะอาจเปลี่ยนความหมายจากความนุ่มที่เกิดจากการทำอาหารเป็นของเสียที่กินไม่ได้
ตำแหน่งและส่วนเสริมผล
烂苹果 เป็นแอปเปิลเน่า โดยคำคุณศัพท์อยู่หน้าคำนาม ส่วน 苹果烂了 ใช้บอกสภาพหรือการเปลี่ยนแปลงหลังประธาน ใน 煮烂 คำหลังบอกผลของการต้ม และ 煮不烂 คือทำให้เปื่อยด้วยการต้มไม่ได้หรือไม่ยอมเปื่อย คำปฏิเสธจึงสัมพันธ์กับผลที่ต้องการ ต่างจากเพียงบอกว่าไม่ได้ต้ม ควรแยกการปฏิเสธการกระทำกับผลให้ชัด
คำวิจารณ์ในภาษาพูด
太烂了 ในการวิจารณ์งานหรือสิ่งที่ดูมาหมายถึงแย่มาก เป็นน้ำเสียงค่อนข้างแรง ไม่ใช่การเน่าเปื่อยทางกายภาพทุกครั้ง หากต้องการวิจารณ์สุภาพควรบอกว่าจุดใดไม่ดีมากกว่าด่วนใช้คำนี้ตัดสินทั้งงาน ส่วน 破 เน้นแตก ขาด หรือชำรุด ไม่ได้เน้นการเน่าเสมอไป หน้านี้ใช้ภาพผลไม้เสียเพื่อสื่อความหมายรูปธรรม อ่าน ล่าน เป็นเสียงสี่ โดยตัวเต็มมีส่วนประกอบมากกว่าตัวย่อแต่คำอ่านเหมือนกัน
เรียนต่อจากคำนี้
นักเรียนสามารถเชื่อมคำนี้กับบทเรียนและแบบฝึกหัดใน เรียนภาษาจีน แล้วลองเปลี่ยนกรรม เวลา และสถานการณ์ในตัวอย่างให้ตรงกับเรื่องที่ต้องการพูด
ลำดับขีด

คำประสมที่พบบ่อย
烂苹果 làn píngguǒ — แอปเปิลเน่า
腐烂 fǔlàn — เน่าเปื่อย
烂掉 làn diào — เน่าเสียหรือพังไป
煮烂 zhǔ làn — ต้มจนเปื่อยหรือเละ
炖烂 dùn làn — ตุ๋นจนเปื่อย
太烂了 tài làn le — แย่มากในภาษาพูด
煮不烂 zhǔ bu làn — ต้มแล้วไม่เปื่อย
ตัวอย่างการใช้
这个苹果已经烂了。
Zhège píngguǒ yǐjīng làn le.
แอปเปิลลูกนี้เน่าแล้ว
别把烂水果放在桌上。
Bié bǎ làn shuǐguǒ fàng zài zhuō shàng.
อย่าวางผลไม้เน่าไว้บนโต๊ะ
木头在潮湿的地方容易烂。
Mùtou zài cháoshī de dìfang róngyì làn.
ไม้เปื่อยได้ง่ายในที่ชื้น
这块肉还没炖烂。
Zhè kuài ròu hái méi dùn làn.
เนื้อชิ้นนี้ยังตุ๋นไม่เปื่อย
面条煮得太烂了。
Miàntiáo zhǔ de tài làn le.
เส้นบะหมี่ต้มจนเละเกินไป
这些豆子很难煮烂。
Zhèxiē dòuzi hěn nán zhǔ làn.
ถั่วเหล่านี้ต้มให้เปื่อยได้ยาก
他觉得这个剧本太烂了。
Tā juéde zhège jùběn tài làn le.
เขาคิดว่าบทละครเรื่องนี้แย่มาก
บทสนทนา A-B
A: 这个苹果还能吃吗?
Zhège píngguǒ hái néng chī ma?
แอปเปิลลูกนี้ยังกินได้ไหม
B: 已经烂了,别吃了。
Yǐjīng làn le, bié chī le.
เน่าแล้ว อย่ากินเลย
ทบทวนคำศัพท์ HSK ต่อ
น้องๆ สามารถกลับไปดูเครื่องมือฝึกคำศัพท์ได้ที่ HSK Tools Hub หรือดูแนวทางเลือกระดับได้ที่ HSK Level Guide