否则

否则fǒuzé เป็นคำสันธานหมายถึง ‘มิฉะนั้น/ไม่เช่นนั้น’ ตัวเต็ม否則 เชื่อมข้อความก่อนหน้าที่กำหนดเงื่อนไข คำสั่ง หรือการกระทำที่ควรทำ เข้ากับผลซึ่งจะเกิดหากเงื่อนไขนั้นไม่สำเร็จ จุดสำคัญคือผลหลัง否则ไม่ได้ต้องเป็นเรื่องร้ายเสมอ แต่โดยมากเป็นผลที่ผู้พูดต้องการหลีกเลี่ยงหรือใช้เตือนให้ตัดสินใจ

โครงสร้างเงื่อนไข + 否则 + ผลตามมา

先确认地址，否则容易走错路xiān quèrèn dìzhǐ, fǒuzé róngyì zǒucuò lù ส่วนแรกบอกสิ่งที่ต้องทำ ส่วนหลังบอกผลหากไม่ทำ คำนี้จึงต้องอาศัยเงื่อนไขก่อนหน้า แม้ละประธานได้เมื่อบริบทชัด และอาจมี就、会、可能、无法ตามหลังเพื่อระบุความแน่นอนหรือความเป็นไปได้

ใช้กับข้อกำหนด คำแนะนำ และคำเตือน

必须按时提交，否则不能参加bìxū ànshí tíjiāo, fǒuzé bùnéng cānjiā พบได้ทั้งภาษาทางการ คู่มือ กฎ และบทสนทนา ผู้เรียนควรแยกความจริงของข้อกำหนดออกจากไวยากรณ์ คำว่า否则เพียงแสดงตรรกะ ไม่พิสูจน์ว่าคำเตือนหรือผลลัพธ์นั้นถูกต้อง ต้องตรวจข้อมูลต้นทางด้วย

ใช้ย้อนมองเหตุการณ์สมมติในอดีต

幸好你提醒我，否则我就忘了xìnghǎo nǐ tíxǐng wǒ, fǒuzé wǒ jiù wàng le รูปนี้หมายถึงเหตุการณ์จริงไม่เกิด เพราะมีสิ่งหนึ่งช่วยไว้แล้ว มักพบ幸好、还好หน้าเหตุการณ์จริง และ否则后ตามด้วยผลสมมติ ผู้แปลต้องรักษาความต่างระหว่างสิ่งที่เกิดจริงกับสิ่งที่เกือบเกิด

แยกจาก不然、要不然、要不 และภาพช่วยจำ

不然และ要不然ใช้ว่า ‘ไม่อย่างนั้น’ ได้และมักเป็นภาษาพูดกว่า ส่วน要不ยังใช้เสนอทางเลือกว่า ‘หรือไม่ก็’ ได้ 否则เป็นคำเชื่อมกระชับและทางการกว่า อ่านfǒuzé คำอ่านไทย ‘โฝ่วเจ๋อ’ ภาพช่วยจำใช้ทางลาดสองชิ้นกับแผ่นกลมเหมือนกัน: ทางลาดซ้ายติดตัวกั้นจึงหยุดแผ่นไว้ ส่วนทางลาดขวาไม่มีตัวกั้นและแผ่นตกลงถาดด้านล่าง เพื่อแสดงเงื่อนไขกับผลเมื่อเงื่อนไขขาดไป ภาพเป็นเพียงตัวอย่างเชิงกายภาพ ไม่ได้บอกว่าผลหลัง否则ต้องเป็นลบ แน่นอน เกิดทันที มองเห็นได้ หรือมีเพียงสองทาง และไม่พิสูจน์ว่าคำเตือนในโลกจริงถูกต้อง

ลำดับขีด