及时

ความหมายและวิธีใช้

及时 บอกว่าการกระทำเกิดในจังหวะที่ควรเกิด จึงทันต่อเหตุการณ์และไม่ช้าเกินไป มักวางหน้ากริยา เช่น 及时通知、及时处理、及时回答 และ 及时解决。ผู้เรียนควรมองคำนี้ว่าเน้น ‘ทันความจำเป็น’ ไม่ใช่แค่บอกเวลาในนาฬิกา。

ใช้ 及时 + กริยา เมื่อมีเหตุการณ์หรือข้อมูลที่ต้องตอบสนอง เช่น 发现问题后及时处理、收到消息后及时回复。ถ้าต้องการบอกผลว่างานทำเสร็จไม่สาย ใช้ 及时完成；ถ้าจะระบุเส้นตายแบบชัดเจน ใช้ 按时完成 จะตรงกว่า。

及时 ต่างจาก 按时 ànshí: 按时 หมายถึงทำตามเวลาที่นัดหรือกำหนดไว้ เช่น 按时上课；及时 หมายถึงทำในโอกาสที่เหมาะก่อนจะสาย แม้ไม่มีตารางเวลาตายตัว เช่น 及时帮助病人 ดังนั้นการแจ้งข่าวด่วนมักใช้ 及时通知 ไม่ใช่แค่ 按时通知。

及时 ยังต่างจาก 立刻 lìkè และ 马上 mǎshàng ซึ่งแปลว่า ‘ทันที’ 立刻/马上 เน้นความเร็วแบบเริ่มทำเดี๋ยวนั้น ส่วน 及时 เน้นว่าทำไม่ช้าจนเกิดผลเสีย ผู้คนอาจ及时回复邮件ในวันเดียวกันโดยไม่จำเป็นต้องตอบ立刻หลังได้รับข้อความ。

พินอิน jíshí: 及 jí เสียงสอง และ 时 shí เสียงสอง อ่านไทย จี๋สือ ตัวเต็มคือ 及時 อย่าสับสน 及 กับ 级 jí ที่ออกเสียงเหมือนกันแต่คนละอักษร และอย่าใช้ 及时 เป็นคำขยายคำนามแบบ *及时消息 โดยทั่วไปให้ใช้ 及时地 + กริยา หรือ 及时 + กริยา。

รูปแบบที่ใช้บ่อย

• 及时 + 处理/解决
• 及时 + 通知/告诉
• 及时 + 回答/回复
• 及时 + 发现
• 及时 + 帮助
• 及时 + 完成
• 发现…后 + 及时 + กริยา

การฝึกคำนี้ควรอ่านทั้งคำเดี่ยวและตัวอย่างเต็มประโยค เพื่อสังเกตตำแหน่งในประโยค คำที่มักใช้ร่วมกัน และน้ำเสียงที่ต่างกันตามบริบท

ข้อแตกต่างและข้อควรระวัง

及时เน้นไม่ช้าเกินความจำเป็น ส่วน按时เน้นตรงตามเวลานัด

及时ไม่จำเป็นต้องแปลว่าทันทีแบบ立刻หรือ马上

通常ใช้及时หน้ากริยา ไม่ใช้เป็นคำขยายนามโดยตรง

ลำดับขีด