制度

ความหมายหลัก

制度 เป็นคำนามที่หมายถึงระบบหรือระเบียบซึ่งถูกกำหนดไว้อย่างเป็นแบบแผนและใช้ต่อเนื่องกับคนหลายคน เช่น 管理制度 ระบบบริหาร、教育制度 ระบบการศึกษา และ 请假制度 ระเบียบการลา จุดสำคัญคือไม่ใช่คำสั่งเฉพาะครั้งเดียว แต่เป็นกรอบที่กำหนดสิทธิ หน้าที่ ขั้นตอน หรือวิธีดำเนินงานในองค์กรและสังคม

ตำแหน่งและสถานการณ์ที่ใช้

คำกริยาที่ใช้กับ制度บ่อย ได้แก่ 建立制度 จัดตั้งระบบ、制定制度 กำหนดระบบ、实行制度 นำระบบมาใช้、完善制度 ปรับระบบให้ครบถ้วน、改革制度 ปฏิรูประบบ และ 遵守制度 ปฏิบัติตามระเบียบ ลักษณนามนิยมใช้ 项 เช่น 一项新制度 ระบบใหม่หนึ่งรายการ หากพูดถึงระบบหลายชุดใช้ 多项制度 ได้

คำที่มักใช้ร่วมกัน

制度 ต่างจาก 规定、规则、法律 และ 政策。规定 คือข้อกำหนดหนึ่งข้อหรือการกำหนดรายละเอียด 规则 คือกติกาที่ควบคุมกิจกรรมหรือการแข่งขัน 法律 คือกฎหมายที่มีอำนาจรัฐรองรับ และ 政策 คือนโยบายหรือแนวทางดำเนินการ 制度 มีขอบเขตกว้างและเป็นโครงสร้างระยะยาว ซึ่งภายในอาจประกอบด้วย规定หลายข้อ

เปรียบเทียบคำใกล้เคียง

ในองค์กร制度อาจแปลว่า ‘ระเบียบ’ เมื่อเน้นสิ่งที่สมาชิกต้องทำ เช่น 考勤制度 ระเบียบลงเวลางาน แต่ในบริบทระดับประเทศหรือสังคมมักแปลว่า ‘ระบบ’ เช่น 社会制度 ระบบสังคม และ 教育制度 ระบบการศึกษา การเลือกคำไทยจึงขึ้นกับระดับของกรอบ ไม่ควรแปลเป็น ‘กฎ’ เหมือนกันทุกบริบท

การออกเสียงและข้อควรระวัง

พินอิน zhìdù: 制 zhì เสียงสี่ และ 度 dù เสียงสี่ คำอ่านไทย ‘จื้อตู้’ ตัวเต็มเหมือนตัวย่อ ระวัง 制定制度 ซึ่ง 制定 เป็นกริยาว่ากำหนด ส่วน制度เป็นกรรมว่าระบบหรือระเบียบ และอย่าสับสนกับ 制作 zhìzuò ที่หมายถึงทำหรือสร้างชิ้นงาน ทั้งสามคำมีอักษร制ร่วมกันแต่หน้าที่ต่างกัน

รูปแบบที่ใช้บ่อย

• 建立/制定 + 制度
• 实行/执行 + 制度
• 遵守 + 制度
• 完善/改革 + 制度
• 制度 + 开始实行
• 一项 + 制度
• องค์กร/สาขา + 制度

เวลาฝึกคำนี้ควรอ่านทั้งวลีและประโยคเต็มตามพินอิน สังเกตตำแหน่ง หน้าที่ทางไวยากรณ์ คำที่มักปรากฏร่วมกัน และบริบทที่ทำให้คำแปลไทยเปลี่ยนไป แล้วลองแต่งประโยคใหม่โดยรักษาโครงสร้างเดิม การจำเป็นก้อนภาษาช่วยให้เลือกใช้ได้เป็นธรรมชาติกว่าการแปลแยกทีละตัวอักษร

สรุปก่อนใช้

制度 เป็นกรอบที่ใช้ต่อเนื่อง ไม่ใช่คำสั่งเฉพาะครั้ง

บริบทองค์กรแปลว่าระเบียบได้ ส่วนระดับสังคมมักแปลว่าระบบ

规定อาจเป็นข้อย่อยภายใน制度

พินอิน zhìdù คำอ่านไทย จื้อตู้

ลำดับขีด