盖碗

盖碗คืออะไร

盖碗 คือภาชนะชาแบบมีฝา โดยชุดมาตรฐานมักมี三件套สามชิ้น ได้แก่碗盖 ฝาถ้วย, 茶碗 ถ้วยชา และ茶托 จานรอง ใช้ได้ทั้งชงชาแล้วรินใส่ถ้วยเล็ก หรือชงและดื่มจากไก้หว่านโดยตรง

ส่วนประกอบและหน้าที่

ฝาช่วยเก็บความร้อน กันใบชาขณะริน และใช้เปิดเพื่อสังเกตหรือดมกลิ่น ถ้วยเป็นที่ชงชา ส่วนจานรองช่วยรองน้ำและให้ยกทั้งชุดได้ การจับจานรองไม่ได้ทำให้ถ้วยหายร้อน ผู้ใช้ยังต้องระวังไอน้ำและขอบถ้วย

ชื่อ三才杯และความหมายทางวัฒนธรรม

ไก้หว่านมีชื่อเชิงวัฒนธรรมว่า三才杯 หรือ三才碗 โดยตีความฝาเป็นฟ้า จานรองเป็นแผ่นดิน และถ้วยที่อยู่ตรงกลางเป็นมนุษย์ สื่อถึงความสอดคล้องของฟ้า ดิน และมนุษย์ แต่ในการซื้อขายและการใช้ทั่วไป คำว่า盖碗ชัดเจนและพบบ่อยกว่า

วิธีชงและริน

ใส่ใบชาและน้ำร้อนตามชนิดชา ปิดฝาและจับเวลา เมื่อรินให้ขยับฝาเปิดช่องเล็ก ๆ พอให้น้ำไหลแต่กันใบชา หากชงแบบกงฟู มักรินน้ำชาลงกงเต้าเปยก่อนแบ่งให้หลายถ้วย เพื่อให้น้ำชาแต่ละถ้วยมีความเข้มใกล้กัน

ต่างจาก茶壶อย่างไร

盖碗มีปากกว้าง เปิดดูใบชา ดมกลิ่น และล้างได้ง่าย จึงเหมาะกับการทดลองชาหลายชนิด ส่วน茶壶มีพวยและหูจับ รินได้มั่นคงหลังคุ้นเคย แต่อาจมองใบชาและทำความสะอาดด้านในได้ยากกว่า ไม่มีชิ้นใดดีกว่าทุกกรณี ต้องเลือกตามชาและวิธีชง

ข้อควรระวังสำหรับผู้เริ่มต้น

ควรเริ่มจากไก้หว่านขนาดพอดีมือ ขอบถ้วยบานออก และปุ่มฝาจับง่าย ทดลองรินด้วยน้ำอุ่นก่อนใช้น้ำเดือด ไม่เติมน้ำจนชิดขอบ และไม่บีบฝาแน่นเกินไป เพราะไอน้ำอาจลวกมือ

การออกเสียง

อ่านว่า gàiwǎn คำอ่านไทย“ไก้หว่าน” 盖 gài เป็นเสียง 4 หมายถึงฝาหรือการปิด และ碗 wǎn เป็นเสียง 3 หมายถึงชามหรือถ้วยปากกว้าง อักษรดั้งเดิมเขียนว่า蓋碗

ลำดับขีด

คำประสมที่พบบ่อย

白瓷盖碗 (báicí gàiwǎn): ไก้หว่านกระเบื้องสีขาว
盖碗泡茶 (gàiwǎn pàochá): ชงชาด้วยไก้หว่าน
盖碗茶 (gàiwǎnchá): ชาที่ชงหรือเสิร์ฟในไก้หว่าน
盖碗杯 (gàiwǎnbēi): ถ้วยไก้หว่าน
三才杯 (sāncáibēi): ถ้วยสามพลัง ชื่อเชิงวัฒนธรรมของไก้หว่าน
盖碗茶具 (gàiwǎn chájù): ชุดเครื่องชาแบบไก้หว่าน
用盖碗冲泡 (yòng gàiwǎn chōngpào): ใช้ไก้หว่านชง
盖碗容量 (gàiwǎn róngliàng): ความจุของไก้หว่าน

ตัวอย่างการใช้

这只盖碗由盖、碗和托三部分组成。
Zhè zhī gàiwǎn yóu gài, wǎn hé tuō sān bùfen zǔchéng.
ไก้หว่านใบนี้ประกอบด้วยสามส่วนคือฝา ถ้วย และจานรอง

用盖碗泡茶，容易看到茶叶舒展的状态。
Yòng gàiwǎn pàochá, róngyì kàndào cháyè shūzhǎn de zhuàngtài.
เมื่อใช้ไก้หว่านชงชา จะเห็นสภาพใบชาคลี่ตัวได้ง่าย

倒茶时，把碗盖留一道小缝。
Dào chá shí, bǎ wǎngài liú yí dào xiǎofèng.
ตอนรินชา ให้เว้นช่องเล็ก ๆ ที่ฝาถ้วย

刚用开水泡过的盖碗很烫，要小心。
Gāng yòng kāishuǐ pào guo de gàiwǎn hěn tàng, yào xiǎoxīn.
ไก้หว่านที่เพิ่งใช้น้ำเดือดชงจะร้อนมาก ต้องระวัง

这只白瓷盖碗适合试泡新茶。
Zhè zhī báicí gàiwǎn shìhé shìpào xīnchá.
ไก้หว่านกระเบื้องขาวใบนี้เหมาะกับการลองชงชาใหม่

她先用盖碗泡茶，再把茶汤倒进公道杯。
Tā xiān yòng gàiwǎn pàochá, zài bǎ chátāng dào jìn gōngdàobēi.
เธอใช้ไก้หว่านชงชาก่อน แล้วจึงรินน้ำชาลงในกงเต้าเปย

初学者可以选容量小、碗沿宽的盖碗。
Chūxuézhě kěyǐ xuǎn róngliàng xiǎo, wǎnyán kuān de gàiwǎn.
ผู้เริ่มต้นเลือกไก้หว่านความจุเล็กและมีขอบถ้วยกว้างได้

A: 盖碗和茶壶有什么不同？
Gàiwǎn hé cháhú yǒu shénme bùtóng?
ไก้หว่านกับกาชาต่างกันอย่างไร
B: 盖碗的开口更大，泡茶时容易观察茶叶。
Gàiwǎn de kāikǒu gèng dà, pàochá shí róngyì guānchá cháyè.
ไก้หว่านมีปากกว้างกว่า จึงสังเกตใบชาขณะชงได้ง่าย

ทบทวนคำศัพท์ HSK ต่อ

น้องๆ สามารถกลับไปดูเครื่องมือฝึกคำศัพท์ได้ที่ HSK Tools Hub หรือดูแนวทางเลือกระดับได้ที่ HSK Level Guide