突出

ความหมายหลัก

突出 มีสามหน้าที่ที่สัมพันธ์กัน ความหมายทางกายภาพคือยื่นหรือนูนออกจากพื้นผิว เช่น 石头从墙面突出 ส่วนความหมายเชิงประเมินคือโดดเด่น เห็นได้ชัด หรือสำคัญกว่าส่วนอื่น เช่น 成绩突出、表现突出、问题突出 ในหน้าที่นี้มักเป็นภาคแสดงและแปลตามคำนามว่า ‘โดดเด่น’ หรือ ‘เด่นชัด’ อีกหน้าที่หนึ่งเป็นกริยาสกรรม หมายถึงเน้นหรือทำให้สิ่งหนึ่งเด่นขึ้น เช่น 突出重点、突出优势、突出重要性 ทั้งสามความหมายมีภาพร่วมคือบางสิ่งยื่นหรือเด่นออกมาจากพื้นหลัง แต่โครงสร้างประโยคและผู้กระทำต่างกัน

ตำแหน่งและสถานการณ์ที่ใช้

เมื่อหมายถึงยื่นทางกายภาพ ใช้ A + 突出 + พื้นผิว/ขอบเขต เช่น 岩石突出水面 หรือใช้ 突出的部分 เป็นส่วนที่นูนออกมา เมื่อหมายถึงโดดเด่น ใช้คำนาม + 很/十分 + 突出 เช่น 特点很突出、成绩十分突出 และไม่จำเป็นต้องมีกรรม เมื่อหมายถึงเน้น ใช้ประธานผู้สร้างเนื้อหา + 突出 + กรรม เช่น 报告突出重点、设计突出优势 โครงสร้างนี้ต้องบอกว่าสิ่งใดถูกทำให้เด่น หากใช้ 突出了 มักสื่อว่าการเน้นนั้นเกิดขึ้นแล้วในผลงาน รายงาน หรือการนำเสนอ

คำที่มักใช้ร่วมกัน

突出重点 และ 突出优势 เป็นการกระทำที่จงใจทำให้สารหรือจุดแข็งเด่นขึ้น ส่วน 突出问题 อาจตีความได้สองแบบตามโครงสร้าง: 突出这个问题 คือเน้นปัญหานี้ แต่ 这是一个突出问题 คือเป็นปัญหาสำคัญที่เด่นชัด。成绩突出、表现突出 และ 特点突出 เป็นคำชมเชิงประเมิน ส่วน 突出部分 มักกล่าวถึงชิ้นส่วนที่ยื่นออกมาทางกายภาพ ผู้เรียนควรดูว่าหลัง 突出 เป็นกรรมโดยตรงหรือว่า 突出 ทำหน้าที่เป็นภาคแสดงของคำนามด้านหน้า

เปรียบเทียบคำใกล้เคียง

突出 ต่างจาก 突然、显著 และ 强调。突然 tūrán แปลว่าฉับพลันหรือกะทันหัน เป็นเรื่องเวลาและความคาดหมาย ไม่ได้หมายถึงโดดเด่น。显著 หมายถึงเห็นได้ชัดหรือมีนัยสำคัญ มักใช้กับผล ความแตกต่าง และการเปลี่ยนแปลง เช่น 效果显著 มีน้ำเสียงเชิงข้อมูลมากกว่า。强调 เป็นกริยาว่าเน้นย้ำด้วยคำพูดหรือการเสนอความคิด เช่น 老师强调安全 ส่วน 突出 ในหน้ากริยาเน้นการจัดองค์ประกอบให้ประเด็นหนึ่งเด่นกว่าส่วนอื่น จึงใช้กับรายงาน งานออกแบบ และการนำเสนอได้เป็นธรรมชาติ

การออกเสียงและข้อควรระวัง

พินอินคือ tūchū: 突 tū เสียงหนึ่ง และ 出 chū เสียงหนึ่ง ตัวเต็มเหมือนตัวย่อคือ 突出 คำอ่านไทยคือ ‘ทูชู’ ไม่ใช่ tūrán ของ 突然 ระวังการแปลคำว่า 突出问题 โดยไม่ดูตำแหน่ง หาก 突出 เป็นกริยาอาจหมายถึง ‘เน้นปัญหา’ แต่หาก 突出 ขยาย 问题 ในรูป 突出的问题 หรือเป็นภาคแสดงใน 问题很突出 จะหมายถึง ‘ปัญหาที่เด่นชัด/รุนแรงสำคัญ’ เมื่อต้องชมคน นิยมชมผลงานหรือความสามารถว่า 表现突出、能力突出 มากกว่าพูดว่ารูปลักษณ์ของคน ‘突出’ โดยไม่มีบริบท

รูปแบบที่ใช้บ่อย

• สิ่งของ + 突出 + พื้นผิว/ขอบเขต
• คำนาม + 很/十分 + 突出
• 突出 + 重点/优势/特点
• 突出 + ความสำคัญ/บทบาท
• 表现/成绩/能力 + 突出
• 突出的问题/特点
• 用 + วิธี + 突出 + กรรม

เวลาฝึกคำนี้ ควรอ่านทั้งคำเดี่ยว วลี และประโยคเต็ม แล้วลองเปลี่ยนประธาน กรรม เวลา หรือสถานการณ์ด้วยตนเอง การจำเป็นก้อนภาษาช่วยให้เห็นหน้าที่ทางไวยากรณ์และขอบเขตความหมายจริง โดยไม่ยึดคำแปลไทยคำเดียวไปใช้กับทุกบริบท

สรุปก่อนใช้

突出 อาจเป็นกริยาอกรรมว่าเด่นหรือยื่น และเป็นกริยาสกรรมว่าเน้น จึงต้องดูว่ามีกรรมหรือไม่

突出 ไม่ใช่ 突然; คำหลังหมายถึงกะทันหัน

强调 เน้นย้ำด้วยถ้อยคำ ส่วน 突出 ทำให้บางสิ่งเด่นกว่าส่วนอื่น

พินอิน tūchū และคำอ่านไทยคือ ทูชู

ลำดับขีด