铁

ความหมายหลัก

铁 เป็นคำนามหมายถึงธาตุเหล็กและวัสดุเหล็ก ใช้ในโครงสร้าง 用铁做、铁做的、含铁 และ 铁制品 เมื่อนำหน้าคำนามมักบอกว่าวัตถุทำจากเหล็ก เช่น 铁门 ประตูเหล็ก, 铁架 ชั้นหรือโครงเหล็ก และ 铁锅 กระทะเหล็ก บางคำได้กลายเป็นคำศัพท์เฉพาะที่ไม่ควรแปลแยกทีละตัว เช่น 铁路 หมายถึงทางรถไฟ ไม่ใช่ถนนที่ทำจากเหล็ก การเข้าใจคำประสมจึงต้องดูความหมายของทั้งคำ

ตำแหน่งและสถานการณ์ที่ใช้

เมื่อบอกวัสดุอย่างชัดเจน ใช้ 是铁做的 หรือ 用铁制成的 และเมื่อเปรียบเทียบคุณสมบัติใช้ 像铁一样硬 แข็งเหมือนเหล็ก ในคำเชิงเปรียบเทียบ 铁 สื่อถึงความแข็งแกร่ง เคร่งครัด แน่นแฟ้น หรือหักล้างไม่ได้ เช่น 铁的纪律、铁的证据、铁人 และภาษาพูด 铁哥们儿 ความหมายเหล่านี้มักเกิดในวลีที่ใช้เป็นแบบแผน ไม่ควรนำ 铁 ไปวางหน้าคำนามใดก็ได้เพียงเพราะภาษาไทยใช้คำว่า ‘แข็ง’ หรือ ‘แน่น’

คำที่มักใช้ร่วมกัน

วลี 铁门、铁路、铁人、铁的纪律、铁的证据、铁哥们儿 และ 铁制品 แสดงขอบเขตสำคัญ 铁门 กับ 铁制品 เกี่ยวกับวัสดุจริง; 铁路 เป็นคำศัพท์ระบบคมนาคม; 铁人 ใช้ชมคนที่อดทนหรือแข็งแกร่ง; 铁的纪律 เน้นความเคร่งครัด; 铁的证据 เน้นข้อพิสูจน์ที่แน่นหนา; 铁哥们儿 เป็นภาษาพูดเรียกเพื่อนชายที่สนิทและไว้ใจกันมาก จึงควรเลือกตามระดับความเป็นทางการ

เปรียบเทียบคำใกล้เคียง

铁 ต่างจาก 钢、金属 และ 坚固。铁 คือเหล็กในฐานะธาตุหรือวัสดุทั่วไป; 钢 คือเหล็กกล้า ซึ่งเป็นโลหะผสมที่มีคุณสมบัติและการใช้งานเฉพาะกว่า; 金属 เป็นหมวดกว้างว่าโลหะซึ่งรวมเหล็กและโลหะชนิดอื่น; 坚固 เป็นคำคุณศัพท์ว่าแข็งแรงมั่นคง ใช้กับอาคาร โครงสร้าง หรือสิ่งของได้โดยไม่บอกวัสดุ ส่วน 铁 ในความหมายเปรียบเทียบต้องอาศัยวลีที่ยอมรับ เช่น 铁的事实 หรือ 铁证 และไม่ได้เป็นคำคุณศัพท์ทั่วไปแทน 坚固 ทุกประโยค

การออกเสียงและข้อควรระวัง

พินอินคือ tiě เสียงสาม คำอ่านไทยคือ ‘เถี่ย’ ตัวเต็มคือ 鐵 ระวังไม่สับสนกับ 贴 tiē ‘ติด/แปะ’ หรือ 帖 tiě/tiè ซึ่งรูปและเสียงต่างกัน 铁 ยังพบเป็นนามสกุลจีนที่อ่าน Tiě ได้ แต่เมื่อกล่าวถึงบุคคลที่ใช้นามสกุลนี้ ต้องจัดเป็นข้อมูลชื่อเฉพาะ ไม่ควรขยายความเป็นชื่อบุคคลในหน้าคำศัพท์นี้ หน้า 铁 จึงสอนความหมายคำทั่วไปและระบุเรื่องนามสกุลเป็นข้อควรระวังเท่านั้น

รูปแบบที่ใช้บ่อย

• 铁 + สิ่งของ
• 用 + 铁 + 做/制成
• 铁做的 + สิ่งของ
• 含 + 铁
• 像铁一样 + แข็ง
• 铁的 + 纪律/证据/事实
• 铁 + 人/关系

เวลาฝึกคำนี้ ควรอ่านทั้งกลุ่มคำและประโยคเต็มตามพินอิน พร้อมสังเกตตำแหน่งของคำ ส่วนเติมเต็ม และคำที่มักอยู่ร่วมกัน การจำจากบริบทจริงช่วยให้เลือกความหมายและโครงสร้างได้แม่นกว่าการท่องคำแปลเดี่ยว

สรุปก่อนใช้

铁 คือเหล็ก ส่วน 钢 คือเหล็กกล้า และ 金属 เป็นหมวดโลหะกว้างกว่า

ความหมายเชิงเปรียบเทียบควรใช้ในวลีที่เป็นแบบแผน

พินอิน tiě เสียงสาม คำอ่านไทยคือ เถี่ย และตัวเต็มคือ 鐵

นามสกุล 铁 เป็นขอบเขตชื่อเฉพาะ ไม่ใช่ความหมายหลักของหน้าคำศัพท์

ลำดับขีด