判断

ความหมายหลัก

判断 คือการประเมินข้อมูล เหตุผล หรือหลักฐานเพื่อให้ได้ข้อสรุปว่าอะไรจริง เหมาะสม ถูกผิด หรือควรทำอย่างไร。เมื่อเป็นกริยา มักใช้ 判断 + 事情/情况/对错 หรือ 根据 + 信息/事实 + 判断 เช่น 根据检查结果判断。คำนี้ชี้ว่าผู้พูดไม่ได้เดาเพียงลอย ๆ แต่กำลังชั่งน้ำหนักข้อมูลก่อนสรุป。

ตำแหน่งและสถานการณ์ที่ใช้

判断 เป็นคำนามได้เช่นกัน โดยหมายถึงการตัดสินหรือข้อวินิจฉัยที่ได้มา เช่น 他的判断很准确、作出判断、这个判断需要证据。คำนามนี้มักมีคำขยายอย่าง 正确、错误、独立、初步 และตามด้วย 的 ได้。ให้สังเกตว่าหลังประธานมี 的 + 判断 มักเป็นคำนาม; ถ้าตามด้วยกรรมโดยตรงหรือวางหลัง 能/会 มักเป็นคำกริยา。

คำที่มักใช้ร่วมกัน

รูปแบบใช้บ่อยคือ 作出判断、判断能力、判断标准、判断对错 และ 不要轻易判断。作出判断 มีน้ำเสียงค่อนข้างเป็นทางการและพบในงาน การแพทย์ หรือการวิเคราะห์。ในบทสนทนาง่าย ๆ ยังพูด 我觉得 或 我看 ได้เมื่อเป็นความเห็นส่วนตัว แต่ถ้าต้องเน้นการตัดสินจากฐานข้อมูล 判断 จะตรงกว่า。

เปรียบเทียบคำใกล้เคียง

判断 ต่างจาก 决定 และ 选择。判断 คือประเมินเพื่อเห็นข้อสรุปหรือคุณสมบัติ; 决定 คือเลือกหรือกำหนดการกระทำหลังคิดแล้ว; 选择 คือเลือกหนึ่งจากหลายทาง。เช่น 判断哪个方案更合适 แล้วจึง 决定 采用哪个方案。คำว่า 认为 เป็นการเห็นหรือเชื่อว่าบางอย่างเป็นจริง แต่ไม่จำเป็นต้องสื่อกระบวนการประเมินเชิงหลักฐานเท่า 判断。

การออกเสียงและข้อควรระวัง

พินอินคือ pànduàn: 判 pàn เสียงสี่ และ 断 duàn เสียงสี่ ตัวเต็มคือ 判斷。อย่ารีบใช้คำนี้เพื่อวิจารณ์คนจากภาพแรก เพราะ 不要轻易判断 เป็นคำเตือนที่ใช้บ่อยและสุภาพ。เมื่อแปลไทยให้เลือก ‘ตัดสิน’ ‘วินิจฉัย’ หรือ ‘ประเมิน’ ตามระดับความเป็นทางการและชนิดของข้อมูลในประโยค。

รูปแบบที่ใช้บ่อย

• 判断 + 对错/情况/真假
• 根据 + 信息/事实 + 判断
• 作出 + 判断
• 对……作出 + 判断
• 判断 + 是否……
• 提高 + 判断能力
• 不要轻易 + 判断

เวลาฝึก ให้เลือกบริบทจริงหนึ่งบริบทแล้วอ่านรูปแบบพร้อมตัวอย่าง เพื่อดูว่าตำแหน่งคำ คำที่ใช้ร่วมกัน และน้ำเสียงเปลี่ยนความหมายอย่างไร

สรุปก่อนใช้

判断เน้นข้อสรุปจากข้อมูล; 决定เน้นการตัดสินใจว่าจะทำอะไร

判断เป็นได้ทั้งกริยาและคำนาม จึงต้องดูว่าตามด้วยกรรมหรือมี 的 ข้างหน้า

判断คนโดยข้อมูลไม่พออาจฟังเป็นการด่วนสรุป ใช้ 不要轻易判断 เป็นคำเตือนที่เหมาะ

ลำดับขีด