工夫

ความหมายและวิธีใช้

工夫 ในบทนี้เป็นคำนามเกี่ยวกับเวลา ใช้กับ 有、没 และ 抽 เช่น 有工夫 มีเวลาว่าง、没工夫 ไม่มีเวลา และ 抽工夫 หาเวลาจากตารางที่ยุ่ง ตามด้วยกริยาวลีได้ เช่น 有工夫来看看 มีเวลามาแวะดู หรือ 没工夫做饭 ไม่มีเวลาทำอาหาร ความหมายนี้ถามถึงเวลาที่พร้อมทำกิจกรรม ไม่ได้บอกความสามารถหรือฝีมือของผู้พูด

อีกการใช้ที่สัมพันธ์กันคือเวลาและแรงที่ลงไปในงาน ใช้ 花工夫 ใช้เวลาและแรง、下工夫 ทุ่มเทจริงจัง และ 费工夫 กินเวลาและแรง เช่น 学汉字要下工夫 การเรียนอักษรจีนต้องทุ่มเท คำว่า 很费工夫 บอกลักษณะของงานว่าใช้ความพยายามมาก ส่วน 花了很多工夫 บอกว่าผู้กระทำได้ลงทุนเวลาและแรงไปมากแล้ว

เมื่อตามหลังวลีบอกช่วงเวลา 工夫 หมายถึงระยะเวลาที่ผ่านไป เช่น 一会儿工夫 ชั่วครู่、转眼的工夫 เพียงชั่วพริบตา และ 不一会儿工夫 ไม่นานนัก รูปนี้เน้นความยาวของช่วงเวลา ไม่ใช่เวลาว่างและไม่ใช่ความพยายาม แม้ทั้งหมดอยู่ใต้ความหมายหลักเรื่องเวลา จึงควรแปลตามคำที่ประกบ ไม่รวมเป็นคำไทยคำเดียวทุกประโยค

工夫 ต้องแยกจาก 功夫 ให้ชัด ในการสอนมาตรฐานนี้ 工夫 ใช้เรื่องเวลา เวลาว่าง และเวลาแรงที่ลงกับงาน ส่วน 功夫 ใช้บ่อยเมื่อหมายถึงทักษะหรือฝีมือที่สั่งสม เช่น 基本功夫 พื้นฐานฝีมือ และยังใช้เรียกศิลปะการต่อสู้จีนในบริบทสากลว่า 中国功夫 ไม่ควรย้ายความหมายศิลปะการต่อสู้หรือฝีมือทั้งหมดมาไว้ในรายการ工夫 แม้บางพจนานุกรมบันทึกการใช้ทับซ้อนทางประวัติศาสตร์หรือระดับภูมิภาค

พินอิน gōngfu มี 工 gōng เสียงหนึ่ง ส่วน 夫 ในคำนี้อ่าน fu เสียงเบา คำอ่านไทย กงฝุ ตัวเต็มเขียนเหมือนตัวย่อว่า 工夫 ใน 工夫不负有心人 คำว่า 不 อ่าน bú เพราะอยู่หน้า 负 fù เสียงสี่ วลีนี้สื่อว่าความพยายามย่อมให้ผลแก่ผู้ตั้งใจ แต่เมื่อต้องการพูดเพียงว่าใช้เวลานาน ใช้ 花时间 ได้ตรงกว่า และไม่จำเป็นต้องสื่อการลงแรงแบบ花工夫

รูปแบบที่ใช้บ่อย

• 有/没 + 工夫 + กริยา
• 抽工夫 + กริยา
• 花 + จำนวน + 工夫
• 在เรื่องใด上 + 下工夫
• งาน + 很费工夫
• 一会儿 + 工夫
• 工夫不负有心人

การฝึกคำนี้ควรอ่านทั้งคำเดี่ยวและตัวอย่างเต็มประโยค เพื่อสังเกตตำแหน่งในประโยค คำที่มักใช้ร่วมกัน และน้ำเสียงที่ต่างกันตามบริบท

ข้อแตกต่างและข้อควรระวัง

工夫ในรายการนี้ครอบคลุมเวลา เวลาว่าง และเวลาแรงที่ใช้กับงาน ไม่รวมศิลปะการต่อสู้

功夫ใช้ชัดกว่าเมื่อหมายถึงฝีมือที่สั่งสมหรือกังฟู จึงไม่ควรรวมความหมายเหล่านั้นกับ工夫

夫ใน工夫อ่าน fu เสียงเบา และ不负อ่าน bú fù

ลำดับขีด