คำศัพท์จีน
顿

ตัวเต็ม: 頓
อ่านว่า: ตุ้น
ความหมาย: ลักษณนามสำหรับมื้ออาหาร และสำหรับการกระทำที่เกิดเป็นชุดหรือช่วงหนึ่ง เช่น การตำหนิ การตี หรือการต่อว่า
ชนิดคำ: คำลักษณนาม (m.), คำกริยา/หน่วยคำ (v./morpheme)
ระดับ: HSK 3
ความหมายและวิธีใช้
顿 ใช้เป็นลักษณนามของมื้ออาหาร รูปพื้นฐานคือ จำนวน + 顿 + 饭 เช่น 一顿饭 หนึ่งมื้อ、两顿饭 สองมื้อ และ 三顿饭 สามมื้อ หากคำนาม饭ชัดจากบริบทสามารถละได้ เช่น 我一天吃三顿 ฉันกินวันละสามมื้อ คำชี้เฉพาะวางหน้าได้เป็น 这顿饭 มื้อนี้、那顿饭 มื้อนั้น และ 每顿饭 อาหารทุกมื้อ จึงต้องแยก顿ออกจาก碗ที่นับเป็นชามและ盘ที่นับเป็นจาน
顿 ยังนับการกระทำบางชนิดที่เกิดอย่างต่อเนื่องเป็นชุดหนึ่ง โดยเฉพาะกริยาที่ให้น้ำหนักแรงหรือทำซ้ำ เช่น 批评了一顿 ตำหนิยกหนึ่ง、骂了一顿 ด่าชุดหนึ่ง、打了一顿 ตีชุดหนึ่ง และ 说了一顿 ว่าหรืออบรมชุดหนึ่ง โครงสร้างมักเป็น กริยา + 了 + 一顿 หรือ 被 + คน + กริยา + 了一顿 ความหมายไม่ได้บอกระยะเวลาแน่นอน แต่เน้นว่าการกระทำนั้นเกิดเป็นช่วงเต็ม ๆ
一顿 อาจวางหลังกริยาเป็นส่วนเสริมจำนวนครั้ง เช่น 好好吃一顿 กินดี ๆ สักมื้อ และ 大吃一顿 กินมื้อใหญ่ เมื่อมี 了 ให้สังเกตตำแหน่งตามกริยา เช่น 吃了一顿饭 กินอาหารหนึ่งมื้อแล้ว หากพูด 一顿饭吃了两个小时 โครงสร้างเปลี่ยนเป็นนำวลีมื้ออาหารมาเป็นหัวเรื่อง ไม่ควรเหมารวมว่าตำแหน่งของ顿คงที่เสมอ
顿 ต่างจาก 次 ซึ่งเป็นลักษณนามทั่วไปของจำนวนครั้ง 次 ใช้ได้กับการไป การประชุม และการทดลอง เช่น 去一次、开一次会 ส่วน顿มีขอบเขตจำกัดและให้ภาพของมื้ออาหารหรือการกระทำที่เกิดเป็นชุด คำว่า 餐 ก็ใช้เป็นลักษณนามมื้ออาหารได้ เช่น 一日三餐 และมีน้ำเสียงเป็นทางการกว่าในป้ายหรือบทความโภชนาการ แต่บทสนทนาทั่วไปพูด 三顿饭 เป็นธรรมชาติ
พินอิน dùn เป็นเสียงสี่ ตัวเต็มเขียน 頓 คำอ่านไทย ตุ้น รูป 一顿 อ่าน yí dùn เพราะ一เปลี่ยนเป็นเสียงสองเมื่ออยู่หน้าเสียงสี่ ส่วน 每顿饭 อ่าน měi dùn fàn โดยไม่เติม个 ในตัวอย่าง 被批评了一顿 คำว่า 了 อ่าน le เป็นคำช่วยบอกเหตุการณ์สำเร็จ ไม่อ่าน liǎo และใน 好好吃一顿 คำซ้ำ好好อ่าน hǎohāo ใช้บอกให้ทำอย่างเต็มที่หรือให้ดี
รูปแบบที่ใช้บ่อย
- จำนวน + 顿 + 饭
- 这/那/每 + 顿饭
- 一天吃 + จำนวน + 顿
- กริยา + 了 + 一顿
- 被 + คน + กริยา + 了一顿
- 好好/大 + 吃一顿
- 饱餐 + 一顿
การฝึกคำนี้ควรอ่านทั้งคำเดี่ยวและตัวอย่างเต็มประโยค เพื่อสังเกตตำแหน่งในประโยค คำที่มักใช้ร่วมกัน และน้ำเสียงที่ต่างกันตามบริบท
ข้อแตกต่างและข้อควรระวัง
顿นับมื้ออาหาร ไม่ได้นับชามหรือจาน
顿ใช้กับการตำหนิ ด่า หรือตีที่เกิดเป็นชุด แต่次เป็นลักษณนามจำนวนครั้งทั่วไป
一顿อ่าน yí dùn เพราะ一อยู่หน้าเสียงสี่
ลำดับขีด

คำประสมที่พบบ่อย
一顿饭 (yí dùn fàn): อาหารหนึ่งมื้อ
吃一顿 (chī yí dùn): กินสักหนึ่งมื้อ
每顿饭 (měi dùn fàn): อาหารทุกมื้อ
一顿批评 (yí dùn pīpíng): การตำหนิชุดใหญ่ครั้งหนึ่ง
一顿责骂 (yí dùn zémà): การดุด่าครั้งหนึ่ง
一顿打 (yí dùn dǎ): การทุบตีครั้งหนึ่ง
饱餐一顿 (bǎocān yí dùn): กินให้อิ่มเต็มที่หนึ่งมื้อ
ตัวอย่างการใช้
我们每天吃三顿饭。
Wǒmen měitiān chī sān dùn fàn.
เรากินอาหารวันละสามมื้อ
这顿饭是我请你的。
Zhè dùn fàn shì wǒ qǐng nǐ de.
อาหารมื้อนี้ฉันเป็นคนเลี้ยงคุณ
早饭是一天中重要的一顿。
Zǎofàn shì yì tiān zhōng zhòngyào de yí dùn.
อาหารเช้าเป็นมื้อสำคัญมื้อหนึ่งของวัน
工作结束后,大家想好好吃一顿。
Gōngzuò jiéshù hòu, dàjiā xiǎng hǎohāo chī yí dùn.
หลังเลิกงานทุกคนอยากกินมื้อดี ๆ สักมื้อ
他因为迟到被经理批评了一顿。
Tā yīnwèi chídào bèi jīnglǐ pīpíng le yí dùn.
เขาถูกผู้จัดการตำหนิยกหนึ่งเพราะมาสาย
孩子回家太晚,被爸爸说了一顿。
Háizi huí jiā tài wǎn, bèi bàba shuō le yí dùn.
เด็กกลับบ้านดึกเกินไปจึงถูกพ่อว่าชุดหนึ่ง
旅行前我们在家饱餐了一顿。
Lǚxíng qián wǒmen zài jiā bǎocān le yí dùn.
ก่อนออกเดินทางเรากินกันจนอิ่มเต็มที่หนึ่งมื้อที่บ้าน
A: 这顿饭谁来付钱?
Zhè dùn fàn shéi lái fù qián?
อาหารมื้อนี้ใครจะจ่ายเงิน
B: 今天我请客,下次再换你。
Jīntiān wǒ qǐngkè, xià cì zài huàn nǐ.
วันนี้ฉันเลี้ยง ครั้งหน้าค่อยเป็นคุณ
ทบทวนคำศัพท์ HSK ต่อ
น้องๆ สามารถกลับไปดูเครื่องมือฝึกคำศัพท์ได้ที่ HSK Tools Hub หรือดูแนวทางเลือกระดับได้ที่ HSK Level Guide