คำศัพท์จีน
眼

ตัวเต็ม: 眼
อ่านว่า: เหยี่ยน
ความหมาย: ตา ดวงตา หรือช่องเปิดที่เรียกเป็นตา มักปรากฏในคำประสมและสำนวน
ชนิดคำ: คำนาม (n.), หน่วยบอกครั้งในการมอง (measure use)
ระดับ: HSK 2
ความหมายและวิธีใช้
眼 หมายถึงตา แต่ในภาษาจีนสมัยใหม่มักใช้เป็นส่วนของคำประสม เช่น 眼睛 ดวงตา、眼前 ตรงหน้า、亲眼 ด้วยตาตนเอง และ 闭眼 หลับตา เมื่อกล่าวถึงอวัยวะอย่างเป็นกลางในชีวิตประจำวัน 眼睛 เป็นคำสมบูรณ์และเป็นธรรมชาติกว่า เช่น 我的眼睛不舒服 ตาของฉันไม่สบาย
眼 ใช้หลัง 看 เป็นหน่วยบอกครั้งหรือช่วงสั้นของการมองได้ เช่น 看一眼 มองแวบหนึ่ง、再看一眼 มองอีกที และ 一眼看出 มองแวบเดียวก็ดูออก ตรงนี้ 眼 ไม่ได้หมายถึงดวงตาหนึ่งข้าง แต่ทำหน้าที่วัดการมองหนึ่งครั้ง จึงไม่แปลว่า one eye แบบตรงตัว
คำนี้ยังพบในรูปเชิงนามธรรม เช่น 眼前 ตรงหน้าในเชิงสถานที่หรือสถานการณ์、转眼 พริบตาเดียว และ 亲眼看见 เห็นด้วยตาตนเอง ส่วน 眼光 หมายถึงสายตาเชิงวิจารณญาณหรือรสนิยม จึงไม่ใช่เพียงแสงจากตา การแปลต้องพิจารณาคำประสมทั้งคำ
眼 กับ 眼睛 มีแกนความหมายเดียวกันแต่ใช้ไม่เหมือนกัน: 眼睛 ระบุอวัยวะและใช้เดี่ยวได้ทั่วไป ส่วน 眼 กระชับกว่า พบมากในคำประสม สำนวน และรูป 看一眼 ผู้เรียนไม่ควรแทนทุก 眼 ด้วย 眼睛 เช่น 看一眼 เป็นรูปมาตรฐาน แต่ *看一眼睛 ไม่ถูกต้อง พินอิน yǎn เป็นเสียงสาม
อีกโครงสร้างที่ควรรู้คือ 眼看着 ซึ่งหมายถึงมองดูอยู่ต่อหน้าต่อตาหรือเห็นว่าเหตุการณ์กำลังจะเกิด และ 眼里 ในสายตาหรือมุมมองของใคร เช่น 在妈妈眼里 ในสายตาของแม่ รูปเหล่านี้เป็นการขยายความหมายของ 眼 จึงควรจำทั้งวลี ไม่แปลอักษรทีละตัว
รูปแบบที่ใช้บ่อย
- 闭上/睁开 + 眼
- 看 + 一眼
- 再看 + 一眼
- 一眼 + 就…
- 亲眼 + กริยาการเห็น
- 眼前 + 的 + คำนาม
- 转眼之间 + ประโยค
การฝึกคำนี้ควรอ่านทั้งคำเดี่ยวและตัวอย่างเต็มประโยค เพื่อสังเกตตำแหน่งในประโยค คำที่มักใช้ร่วมกัน และน้ำเสียงที่ต่างกันตามบริบท
ข้อแตกต่างและข้อควรระวัง
眼 อ่าน yǎn คำอ่านไทย เหยี่ยน
เมื่อหมายถึงอวัยวะทั่วไป 眼睛 ใช้เป็นธรรมชาติกว่า
一眼 ใน 看一眼 เป็นหน่วยของการมอง ไม่ได้หมายถึงตาหนึ่งข้าง
ลำดับขีด

คำประสมที่พบบ่อย
闭上眼 (bìshang yǎn): หลับตา
睁开眼 (zhēngkāi yǎn): ลืมตา
看一眼 (kàn yì yǎn): มองแวบหนึ่ง
一眼看出 (yì yǎn kànchū): มองแวบเดียวก็ดูออก
转眼之间 (zhuǎnyǎn zhījiān): ในพริบตา
亲眼看见 (qīnyǎn kànjiàn): เห็นด้วยตาตนเอง
眼前的事 (yǎnqián de shì): เรื่องที่อยู่ตรงหน้า
ตัวอย่างการใช้
他闭上眼休息了一会儿。
Tā bìshang yǎn xiūxi le yíhuìr.
เขาหลับตาพักอยู่ครู่หนึ่ง
请睁开眼看前面。
Qǐng zhēngkāi yǎn kàn qiánmiàn.
กรุณาลืมตาแล้วมองข้างหน้า
她看了我一眼,没有说话。
Tā kàn le wǒ yì yǎn, méiyǒu shuōhuà.
เธอมองฉันแวบหนึ่งแล้วไม่ได้พูดอะไร
我一眼就看出了问题。
Wǒ yì yǎn jiù kànchū le wèntí.
ฉันมองแวบเดียวก็ดูปัญหาออก
这是我亲眼看见的。
Zhè shì wǒ qīnyǎn kànjiàn de.
นี่คือสิ่งที่ฉันเห็นมากับตา
转眼之间,孩子已经长大了。
Zhuǎnyǎn zhījiān, háizi yǐjīng zhǎngdà le.
ชั่วพริบตา เด็กก็โตแล้ว
他只顾着眼前的工作。
Tā zhǐ gùzhe yǎnqián de gōngzuò.
เขาสนใจแต่งานตรงหน้า
A: 你亲眼看见他进来了吗?
Nǐ qīnyǎn kànjiàn tā jìnlái le ma?
คุณเห็นเขาเข้ามาด้วยตาตัวเองหรือ
B: 是的,我刚才看了他一眼。
Shì de, wǒ gāngcái kàn le tā yì yǎn.
ใช่ เมื่อครู่ฉันมองเห็นเขาแวบหนึ่ง
ทบทวนคำศัพท์ HSK ต่อ
น้องๆ สามารถกลับไปดูเครื่องมือฝึกคำศัพท์ได้ที่ HSK Tools Hub หรือดูแนวทางเลือกระดับได้ที่ HSK Level Guide