คำศัพท์จีน
不行
อ่านว่า: ปู้สิง
ความหมาย: ไม่ได้ ไม่ไหว ใช้การไม่ได้ หรือไม่เป็นที่ยอมรับ ใช้ปฏิเสธความเป็นไปได้ ความสามารถ สภาพ และข้อเสนอ
ชนิดคำ: คำคุณศัพท์และวลีภาคแสดง (adj./predicate phrase)
ระดับ: HSK 2
ความหมายและวิธีใช้
不行 เป็นวลีภาคแสดงใช้ตัดสินว่าสิ่งหนึ่งทำไม่ได้ ใช้ไม่ได้ หรือไม่ผ่านเกณฑ์ เช่น 这个办法不行 วิธีนี้ใช้ไม่ได้ และ 明天去不行 ไปพรุ่งนี้ไม่ได้ คำนี้ตอบเดี่ยว ๆ ได้ว่า 不行 ไม่ได้ และเมื่อเติม 可 ใน 那可不行 จะเน้นการห้ามหรือไม่ยอมรับอย่างชัดเจนกว่าการบอกข้อเท็จจริงธรรมดา
เมื่อประธานเป็นคนหรือร่างกาย 不行 อาจหมายถึงไม่ไหว ความสามารถไม่ดี หรือสภาพไม่พร้อม เช่น 我身体不行 ร่างกายฉันไม่ไหว และ 我唱歌不行 ฉันร้องเพลงไม่เก่ง ความหมายต้องดูส่วนที่อยู่หน้า ไม่ควรแปลว่าไม่ได้เหมือนกันทุกกรณี ถ้าเติม 了 เป็น 不行了 มักสื่อว่าสภาพเปลี่ยนจนไม่ไหวหรือของชิ้นนั้นใช้การไม่ได้แล้ว
不行 ต่างจาก 不能 และ 不可以: 不能 มักบอกข้อจำกัด ความสามารถ หรือเงื่อนไขว่าไม่สามารถทำกริยาหนึ่งได้; 不可以 เน้นว่าไม่ได้รับอนุญาต; 不行 เป็นการประเมินทั้งข้อเสนอ วิธี สภาพ หรือผลลัพธ์ว่าไม่ได้/ไม่โอเค จึงใช้แทนกันได้บางประโยคแต่ระดับน้ำเสียงและจุดที่เน้นไม่เหมือนกัน
รูปแบบที่ใช้บ่อย
- สิ่ง/วิธี + 不行
- เวลา + กริยา + 不行
- คน + ด้านความสามารถ + 不行
- 身体 + 不行
- 不行了
- 可不行
- 不行，得/要…
การฝึกคำนี้ควรอ่านทั้งคำเดี่ยวและตัวอย่างเต็มประโยค เพื่อสังเกตตำแหน่งในประโยค คำที่มักใช้ร่วมกัน และน้ำเสียงที่ต่างกันตามบริบท
ข้อแตกต่างและข้อควรระวัง
不行 อ่าน bùxíng เพราะ 行 ในความหมายว่าได้หรือใช้การได้อ่าน xíng เสียงสอง ดังนั้น 不 คงเสียงสี่ bù ไม่ผันเป็น bú ส่วน 不 ในประโยคเดียวกันอาจผันได้หากอยู่หน้าเสียงสี่ เช่น 不带 อ่าน bú dài และ 不练习 อ่าน bú liànxí ต้องพิจารณาคำถัดไปแต่ละตำแหน่ง ไม่เหมารวมจากหัวคำ
行 เป็นอักษรหลายเสียง: ใน 不行、行不行 และ 这样也行 อ่าน xíng ว่าได้/ใช้ได้ แต่ใน 银行 ธนาคารและ 行业 อุตสาหกรรมอ่าน háng หน้า canonical ของ 不行 จึงบันทึก bùxíng เพียงการอ่านที่ตรงกับคำนี้ และไม่ควรออกเสียง bùháng ตามตัวอักษรโดยไม่ดูความหมาย
ลำดับขีด
คำประสมที่พบบ่อย
这样不行 (zhèyàng bùxíng): ทำแบบนี้ไม่ได้
绝对不行 (juéduì bùxíng): ไม่ได้เด็ดขาด
身体不行 (shēntǐ bùxíng): สภาพร่างกายไม่ไหว
这个办法不行 (zhège bànfǎ bùxíng): วิธีนี้ใช้ไม่ได้
真的不行 (zhēnde bùxíng): ไม่ได้จริง ๆ
不行了 (bùxíng le): ไม่ไหวแล้วหรือใช้ไม่ได้แล้ว
那可不行 (nà kě bùxíng): อย่างนั้นไม่ได้นะ
ตัวอย่างการใช้
这个办法不行，我们换一个吧。
Zhège bànfǎ bùxíng, wǒmen huàn yí ge ba.
วิธีนี้ใช้ไม่ได้ พวกเราเปลี่ยนวิธีกันเถอะ
我今天有点儿累，走这么远不行。
Wǒ jīntiān yǒudiǎnr lèi, zǒu zhème yuǎn bùxíng.
วันนี้ฉันเหนื่อยนิดหน่อย เดินไกลขนาดนี้ไม่ไหว
这台旧电脑已经不行了。
Zhè tái jiù diànnǎo yǐjīng bùxíng le.
คอมพิวเตอร์เก่าเครื่องนี้ใช้การไม่ได้แล้ว
不带票进去可不行。
Bú dài piào jìnqu kě bùxíng.
จะเข้าไปโดยไม่พกตั๋วไม่ได้นะ
只听老师讲，自己不练习也不行。
Zhǐ tīng lǎoshī jiǎng, zìjǐ bú liànxí yě bùxíng.
ฟังแต่ครูสอนโดยไม่ฝึกเองก็ไม่ได้
明天去不行，后天可以。
Míngtiān qù bùxíng, hòutiān kěyǐ.
ไปพรุ่งนี้ไม่ได้ แต่มะรืนได้
他说自己唱歌不行，但是很会跳舞。
Tā shuō zìjǐ chànggē bùxíng, dànshì hěn huì tiàowǔ.
เขาบอกว่าตัวเองร้องเพลงไม่เก่ง แต่เต้นเก่งมาก
A: 我们现在就出发，可以吗？
Wǒmen xiànzài jiù chūfā, kěyǐ ma?
พวกเราออกเดินทางตอนนี้เลยได้ไหม
B: 不行，还要等一个人。
Bùxíng, hái yào děng yí ge rén.
ไม่ได้ ยังต้องรออีกคนหนึ่ง
ทบทวนคำศัพท์ HSK ต่อ
น้องๆ สามารถกลับไปดูเครื่องมือฝึกคำศัพท์ได้ที่ HSK Tools Hub หรือดูแนวทางเลือกระดับได้ที่ HSK Level Guide