打

打dǎ / dá เป็นคำหลายความหมาย เสียงหลักdǎเป็นกริยาพื้นฐาน ‘ตี’ และเป็นกริยาประกอบกิจกรรมจำนวนมาก เช่น 打电话โทรศัพท์ 打球เล่นกีฬา 打车เรียกรถ และ打针ฉีดยา นอกจากนี้ภาษาพูดทางเหนือใช้dǎเป็นบุพบทแทน从เพื่อบอกจุดเริ่มต้นของสถานที่ เวลา หรือเส้นทาง เช่น 打这儿往东จากตรงนี้ไปทางตะวันออก ส่วนเสียงdáเป็นลักษณนามหมายถึงหนึ่งโหล

จำกริยา打พร้อมกรรม

打 + 宾语dǎ + bīnyǔ เปลี่ยนคำแปลตามกรรม: 打人ตีคน 打电话โทรศัพท์ 打球เล่นกีฬาที่ใช้ลูก 打字พิมพ์ 打车เรียกรถ และ打针ฉีดยา หลายวลีเป็นคำศัพท์สำเร็จรูป ผู้เรียนไม่ควรแปล打ว่า ‘ตี’ ทุกครั้ง และควรระวังว่าฟุตบอลใช้踢足球 ไม่ใช้打足球

โครงสร้างกริยาแยกได้

打一个电话dǎ yí ge diànhuà แทรกลักษณนามและจำนวนระหว่าง打กับ电话ได้ และ给妈妈打电话หมายถึงโทรหาแม่ เช่นเดียวกับ打一场球 เล่นกีฬาหนึ่งแมตช์ และ打了两针 ฉีดยาสองเข็ม ส่วนคำประสมอย่าง打开และ打扫ควรเรียนเป็นหน่วยคำ ไม่วิเคราะห์จากความหมาย ‘ตี’ อย่างเดียว

打2ในฐานะบุพบท

打这儿往东dǎ zhèr wǎng dōng ใช้dǎแบบภาษาพูดเพื่อบอกจุดเริ่มต้น ‘จากตรงนี้ไปทางตะวันออก’ 打明儿开始คือเริ่มตั้งแต่พรุ่งนี้ และ打水路走คือเดินทางผ่านทางน้ำ ความหมายนี้มีสีสันภาษาพูดทางเหนือ ภาษามาตรฐานทั่วไปมักใช้从 และหน้าคำบอกทิศทางพยางค์เดียว เช่น 从南到北 ต้องใช้从 ไม่ใช้打

เสียงdáและข้อควรระวัง

一打鸡蛋yī dá jīdàn หมายถึงไข่หนึ่งโหล และ半打คือครึ่งโหล เสียงdáพบเฉพาะความหมายลักษณนามนี้ ไม่ใช้กับวลีกริยาหรือบุพบท บัญชีทางการแยก打1กริยาระดับ 2 และ打2บุพบทระดับ 7–9 จึงไม่ควรตีความว่าทุกความหมายอยู่ระดับเดียวกัน อ่านdǎ ‘ต่า’ และdá ‘ต๋า’ ตัวเต็มเหมือนตัวย่อ

ลำดับขีด